Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Pytania, odpowiedzi - modernizacja gospodarstw...
? Czy producent rolny, który uzyskał pomoc w wysokości 300 tys. w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych” PROW 2007-2013 może otrzymać wsparcie w ramach priorytetu dotyczącego restrukturyzacji sektora mleczarskiego?

Nie, gdyż producent ten otrzymał już maksymalną kwotę pomocy w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych”. W tym działaniu pomoc przyznaje się i wypłaca do wysokości limitu, który w okresie realizacji Programu wynosi maksymalnie 300 tys. zł na jednego beneficjenta i na jedno gospodarstwo.

? Czy osoby fizyczne wspólnie wnioskujące o przyznanie pomocy mogą ubiegać się o wsparcie w ramach priorytetu dotyczącego restrukturyzacji sektora mleczarskiego?

Tak.

Należy zwrócić uwagę, że w przypadku osób fizycznych wspólnie wnioskujących o przyznanie pomocy warunek dotyczący posiadania kwoty indywidualnej w wysokości co najmniej 20 000 kg musi być spełniony przez każdą z osób wspólnie wnioskujących z osobna. To znaczy, że każda osoba wspólnie wnioskująca powinna posiadać kwotę indywidualną w wysokości co najmniej 20 000 kg (a nie wszystkie osoby łącznie).

Kolejność przysługiwania pomocy jest ustalana zgodnie z kryteriami wyboru operacji opracowanymi w oparciu o uchwałę nr 26 Komitetu Monitorującego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 23 czerwca 2009 r. Uchwała jest dostępna na stronie internetowej MRiRW. Kryteria zawarte są również w przepisach rozporządzenia dotyczącego działania „Modernizacja gospodarstw rolnych”. W przypadku operacji dotyczących restrukturyzacji sektora mleczarskiego punkty są przyznawane w zależności od wysokości kwoty indywidualnej. Na potrzeby ustalania kolejności przysługiwania pomocy, w przypadku osób wspólnie wnioskujących wysokość kwoty indywidualnej stanowić będzie średnia arytmetyczna z wysokości kwot indywidualnych będących w posiadaniu tych osób. Warto zauważyć, że jeżeli wysokość posiadanej przez osoby wspólnie wnioskujące kwoty wynosi mniej niż 400 000 kg, osobom tym zostaną przyznane dodatkowe punkty (od 1 do 5) w zależności od wielkości kwoty indywidualnej.

Osoby fizycznie wspólnie wnioskujące o przyznanie pomocy w ramach priorytetu dotyczącego restrukturyzacji sektora mleczarskiego otrzymają podwyższony o 10 punktów procentowych poziom refundacji.

? Co rozumiemy przez całkowitą rezygnację z produkcji mleka w gospodarstwie w przypadku priorytetu dotyczącego restrukturyzacji sektora mleczarskiego?

Przez całkowitą rezygnację z produkcji mleka rozumie się zaprzestanie produkcji mleka w gospodarstwie w celu wprowadzenia go do obrotu oraz zbycie posiadanej kwoty indywidualnej.

Beneficjent musi zatem przeprowadzić w swoim gospodarstwie inwestycję dotyczącą działalności rolniczej (innej niż produkcja mleka) i jednocześnie zobowiązać się, że zaprzestanie produkcji mleka (na sprzedaż) oraz nie będzie podejmował jej ponownie w okresie pięciu lat od przyznania pomocy. Zaprzestania produkcji mleka oraz zbycia posiadanej kwoty indywidualnej należy dokonać do dnia złożenia wniosku o płatność albo pierwszego wniosku o płatność, jeżeli beneficjent będzie składał więcej niż jeden wniosek o płatność.

? Jakie operacje mogą być finansowane w ramach priorytetu dotyczącego restrukturyzacji sektora mleczarskiego?

Oprócz wymogów dotyczących każdej operacji realizowanej w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych”, operacja realizowana w zakresie priorytetu „środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego” powinna spełniać również warunek dodatkowy, polegający na zapewnieniu, że w związku z realizacją operacji dotyczącej restrukturyzacji sektora mleczarskiego nastąpi rozwój produkcji mleka w gospodarstwie albo całkowita rezygnacja z tej produkcji.

Zgodnie z § 7 ust. 1a rozporządzenia dla działania „Modernizacja gospodarstw rolnych”, w przypadku operacji dotyczącej tego priorytetu pomoc przyznaje się, jeżeli:

1) operacja obejmuje wyłącznie inwestycje związane z prowadzeniem działalności rolniczej;

2) operacja spełnia warunki, o których mowa w ust. 1 ww. rozporządzenia;

3) w związku z realizacją operacji:

a) zostanie rozwinięta produkcja mleka w gospodarstwie albo

b) nastąpi całkowita rezygnacja z produkcji mleka w gospodarstwie.

Zgodnie z § 7 ust 1rozporządzenia pomoc przyznaje się na operację obejmującą wyłącznie inwestycje związane z prowadzeniem działalności rolniczej:

1) spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celów działania wymienione w PROW 2007-2013;

2) która nie jest finansowana z udziałem innych środków publicznych;

3) której realizacja w gospodarstwie przyczyni się do poprawy ogólnych wyników gospodarstwa, w tym:

a) wzrostu wartości dodanej brutto w gospodarstwie (GVA), w szczególności w wyniku racjonalizacji technologii produkcji lub wprowadzenia innowacji, zmiany profilu lub skali produkcji, poprawy jakości produkcji lub zwiększenia wartości dodanej produktu, co najmniej o 10% w odniesieniu do roku bazowego w okresie 5 lat od dnia przyznania pomocy przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, lub

b) poprawy sytuacji w gospodarstwie w zakresie ochrony środowiska, lub

c) poprawy sytuacji w gospodarstwie w zakresie warunków utrzymania zwierząt, lub

d) poprawy sytuacji w gospodarstwie w zakresie higieny i bezpieczeństwa produkcji, lub

e) poprawy sytuacji w gospodarstwie w zakresie infrastruktury drogowej;

4) która nie spowoduje wzrostu produkcji, dla której brak jest rynku zbytu.

Operacje przyjęte do finansowania w ramach naboru wniosków dotyczących restrukturyzacji sektora mleczarskiego muszą prowadzić do rozwoju produkcji mleka w gospodarstwie albo do zmiany profilu prowadzonej działalności rolniczej i tym samym zaprzestania prowadzenia produkcji mleczarskiej.

? Kto może ubiegać się o pomoc w ramach priorytetu dotyczącego restrukturyzacji sektora mleczarskiego?

Zgodnie z § 5a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397, z późn. zm.), o pomoc na operację dotyczącą priorytetu „środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego” mogą ubiegać się wnioskodawcy, którzy oprócz warunków ogólnych, które muszą spełniać wszyscy wnioskodawcy, równocześnie:

1) są wpisani do rejestru producentów mleka prowadzonego przez Agencję Rynku Rolnego i w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy przysługuje im kwota indywidualna w wysokości co najmniej 20 000 kg;

2) co najmniej od roku prowadzą działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka.

W przypadku podmiotów, które nabyły gospodarstwo w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy, warunek prowadzenia działalności co najmniej od roku uznaje się za spełniony, jeżeli w nabytym gospodarstwie działalność rolnicza w zakresie produkcji mleka jest prowadzona co najmniej od roku (np. sytuacja przekazania gospodarstwa następcy w związku otrzymaniem premii w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom”).

W przypadku wspólnie wnioskujących osób każda z tych osób powinna być wpisana do rejestru i posiadać kwotę indywidualną w odpowiedniej wysokości.

? Dlaczego w niektórych województwach w styczniu 2011 r. będzie można składać jedynie wnioski o przyznanie pomocy dotyczące restrukturyzacji sektora mleczarskiego?

Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.), minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii komitetu monitorującego, podział środków programu w ramach określonych działań na poszczególne województwa lub lata realizacji programu. Przepis ten nakłada obowiązek uwzględnienia przy podziale środków programu wysokości limitów określonych w programie, przy jednoczesnym zapewnieniu zrównoważonego wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w poszczególnych województwach oraz zarządzania i wdrażania programu zgodnie z art. 75 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), w szczególności w zakresie zarządzania środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu.

Na podstawie powyższej delegacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie w sprawie podziału środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w którym określił m.in. podział środków dla działania „Modernizacja gospodarstw rolnych” na województwa (rozporządzenie z dnia 18 marca 2009 r., Dz.U. Nr 48, poz. 388, z późn. zm.). Podziału środków pomiędzy województwa dokonano na podstawie syntetycznego miernika wielkości ekonomicznej gospodarstw, skonstruowanego w oparciu o wielkość ekonomiczną gospodarstw, które potencjalnie mogłyby ubiegać się o pomoc oraz powierzchnię użytków rolnych w poszczególnych województwach. Zasady podziału środków publicznych programu pomiędzy województwa w ramach tego działania były konsultowane z samorządami województw, a następnie zgodnie z art. 16 ww. ustawy zatwierdzone uchwałą w dniu 4 września 2007 r. przez Komitet Monitorujący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Wg powyższych zasad został podzielony między województwa budżet działania „Modernizacja gospodarstw rolnych” na lata 2007-2013.

Dodatkowe środki finansowe przeznaczone na realizację priorytetu „środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego”, dodane do budżetu działania w związku z realizacją Europejskiego Planu Naprawy Gospodarczej, zostały podzielone pomiędzy wszystkie województwa zgodnie z uchwałą nr 32 Komitetu Monitorującego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 25 lutego 2010 r. w sprawie przyjęcia odrębnego kryterium podziału środków publicznych Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 pomiędzy województwa w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych” dla projektów z zakresu restrukturyzacji sektora mleczarskiego. W związku z powyższym środki finansowe przeznaczone na realizację ww. priorytetu zostały podzielone pomiędzy wszystkie województwa na podstawie udziału sumy indywidualnych ilości referencyjnych (obecnie „kwot indywidualnych”) będących w posiadaniu dostawców bezpośrednich i hurtowych, zamieszkałych lub posiadających siedzibę na terenie danego województwa, w sumie indywidualnych ilości referencyjnych będących w posiadaniu wszystkich dostawców bezpośrednich i hurtowych w kraju.

W dniu 4 listopada zostało opublikowane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 października 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 207, poz. 1372).

Zgodnie z brzmieniem § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397, z późn. zm.), Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej administrowanej przez Agencję oraz co najmniej w jednym dzienniku o zasięgu ogólnokrajowym, najpóźniej 14 dni przed rozpoczęciem terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, informację o możliwości składania wniosków o przyznanie pomocy w poszczególnych województwach, w tym wniosków o przyznanie pomocy na realizację operacji dotyczącej priorytetu, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 (środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego). Prezes Agencji określa w informacji, o której mowa powyżej, dzień rozpoczęcia oraz dzień zakończenia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, przy czym termin ten nie może być dłuższy niż 28 dni. Prezes Agencji może określić w ww. informacji, że przez pierwsze 14 dni terminu mogą być składane wyłącznie wnioski o przyznanie pomocy na realizację operacji dotyczącej priorytetu w zakresie restrukturyzacji sektora mleczarskiego.

Decyzję o ogłoszeniu naboru w danym województwie, podejmuje Prezes ARiMR po zapoznaniu się ze stanem wykorzystania środków w danym województwie oraz zbadaniu gotowości oddziałów regionalnych ARiMR do rozpatrywania kolejnych wniosków. W województwie wielkopolskim stan wykorzystania środków finansowych nie pozwolił na ogłoszenie kolejnego naboru w ramach tego działania. W kilku województwach (lubuskim, opolskim, podlaskim, pomorskim, warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim) dotychczasowy stan wykorzystania środków pozwolił natomiast na ogłoszenie wyłącznie naboru wniosków dotyczących restrukturyzacji sektora mleczarskiego, które są traktowane priorytetowo (więcej informacji na ten temat można uzyskać zapoznając się z odpowiedzią na pytanie: Dlaczego w naborze wniosków, który odbędzie się w styczniu 2011 r., będzie obowiązywał priorytet dla operacji dotyczących restrukturyzacji sektora mleczarskiego?).

Informacja o kwotach pozostających do wykorzystania w poszczególnych województwach podana została na stronie internetowej ARiMR.

? Dlaczego w naborze wniosków, który odbędzie się w styczniu 2011 r., będzie obowiązywał priorytet dla operacji dotyczących restrukturyzacji sektora mleczarskiego?

Zgodnie z art. 16a ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), począwszy od dnia 1 stycznia 2010 r. państwa członkowskie Unii Europejskiej włączyły do swoich programów rozwoju obszarów wiejskich, w zależności od własnych specyficznych potrzeb, rodzaje operacji, ukierunkowanych na priorytety (tzw. „nowe wyzwania”) wymienione w przywoływanym przepisie. Jednym z ww. priorytetów, przyjętych przez Polskę, są „środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego”. Przedmiotowy priorytet jest realizowany w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych”.

Zgodnie ze zmianą Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, przyjętą 17 grudnia 2009 r. przez Komisję Europejską, rodzaje operacji związanych z ww. priorytetem realizowane w ramach tego działania to inwestycje związane z produkcją mleczarską, prowadzące do rozwoju produkcji mleczarskiej albo do zmiany profilu prowadzonej działalności rolniczej i tym samym zaprzestania prowadzenia produkcji mleczarskiej.

W związku z realizacją Europejskiego Planu Naprawy Gospodarczej, budżet Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich został zwiększony, dzięki czemu Polsce przyznano dodatkowe 168 890 000 euro. Część tej kwoty została przeznaczona na realizację priorytetu „środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego” w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych”. Pomoc, która zostanie przyznana producentom mleka w ramach realizacji przedmiotowego priorytetu to około 69 mln euro. Środki przyznane Polsce w związku z realizacją Europejskiego Planu Naprawy Gospodarczej należy przeznaczyć wyłącznie na tzw. „nowe wyzwania”, tak więc konieczne jest zapewnienie, zakontraktowania odpowiedniej liczby operacji wpisujących się w realizację priorytetu „środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego” w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych”.

Ostatnia zmiana przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397, z późn. zm.), tj. nowelizacja z dnia 29 października 2010 r., miała między innymi na celu umożliwienie przeprowadzenia naboru wniosków o przyznanie pomocy dotyczących restrukturyzacji sektora mleczarskiego w taki sposób, aby umożliwić wydatkowanie dodatkowych środków na realizację tego priorytetu w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych”.

Jeżeli dodatkowe środki nie zostaną wydatkowane na tzw. nowe wyzwania, Polska będzie musiała zwrócić je do budżetu Unii Europejskiej.