PŁATNOŚCI BEZPOŚREDNIE - ZMIANY PRZEWIDZIANE NA ROK 2011

W kampanii roku 2011* rolnicy mogą ubiegać się o takie same rodzaje płatności oraz wsparcia specjalnego, jakie były przyznawane w 2010 r. Niemniej jednak, głównie w związku z koniecznością dostosowania do przepisów wspólnotowych, wprowadzone zostały pewne zmiany w przepisach krajowych regulujących zasady przyznawania płatności. Mianowicie:

Następstwo prawne

Zmiany w przedmiotowym zakresie umożliwią ubieganie się o płatności bezpośrednie, płatności uzupełniające, wsparcie specjalne, płatność cukrową oraz płatność do pomidorów następcom prawnym beneficjentów w przypadkach, kiedy ci ostatni ulegną rozwiązaniu, przekształceniu lub innemu zdarzeniu prawnemu, w wyniku którego dochodzi do następstwa prawnego.

W przypadku, jeśli wspomniane zdarzenie prawne wystąpiło w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie Jednolitej Płatności Obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego do dnia doręczenia decyzji, płatności lub wsparcie będzie przysługiwało następcy prawnemu, jeżeli:

  1. grunty rolne objęte wnioskiem o przyznanie tych płatności lub tego wsparcia lub zwierzęta objęte wnioskiem o przyznanie płatności do krów i owiec, były w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek, w posiadaniu rolnika lub następcy prawnego;
  2. spełnia on warunki do przyznania danej płatności, z tym, że w przypadku płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją i płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, płatności te przysługują, o ile rolnik spełniał lub następca prawny spełnia warunki do przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej i złożył wniosek o wstąpienie odpowiednio do postępowania w sprawie przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego.

Natomiast płatność do owoców miękkich będzie przysługiwała następcy prawnemu, jeżeli spełnia warunki do jej przyznania.

Ponadto, następca prawny ubiegający się o przyznanie Jednolitej Płatności Obszarowej, płatności uzupełniających, wsparcia specjalnego oraz płatności do owoców miękkich będzie zobowiązany do złożenia, w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, stosownego wniosku do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, do którego został złożony wniosek przez poprzednika. Wspomniany wniosek będzie musiał zawierać numer identyfikacyjny producenta rolnego, a w przypadku braku takiego numeru kopię wniosku o jego przyznanie. Do wniosku konieczne będzie dołączenie dokumentu potwierdzającego zaistnienie następstwa prawnego lub jego kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W przypadku oddzielnej płatności do cukru i płatności do pomidorów jeśli zdarzenie prawne, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne, miało miejsce w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia poprzedzającego dzień doręczenia decyzji, płatności te z urzędu będą przyznawane spadkobiercy albo następcy prawnemu, o ile została mu przyznana Jednolita Płatność Obszarowa. Ponadto, rozszerzony zostanie katalog osób, z którymi w okresie referencyjnym mogła być zawarta umowa dostawy buraków cukrowych - w przypadku płatności, do cukru lub które w roku gospodarczym 2006/2007 dostarczyły pomidory do przetworzenia – w przypadku płatności do pomidorów. Mianowicie do katalogu włączony zostanie rolnik, który w wyniku zaistnienia zdarzenia prawnego (np.: rozwiązania, przekształcenia) posiada następcę prawnego.

Przy czym, w odniesieniu do płatności cukrowej, następca występujący po raz pierwszy o to wsparcie będzie musiał dołączyć do wniosku również oryginał umowy dostawy buraków cukrowych lub jej kopię, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez producenta cukru.

W sytuacji, w której zdarzenie prawne, w wyniku którego wystąpiło następstwo prawne, miało miejsce po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub płatności do krów i owiec, a przed dniem wypłaty środków finansowych, płatności będą przysługiwały następcy prawnemu.

Opisane zmiany odnoszą się również do postępowań w sprawach dotyczących płatności lub wsparcia specjalnego na 2010, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie nowych przepisów. Należy jednak podkreślić, że w tym przypadku termin na złożenie przez następcę prawnego stosownego wniosku, o którym mowa powyżej, będzie wynosił dwa miesiące od dnia 15 marca 2011 r. (data wejścia w życie przepisów).

Siła wyższa

Dotychczas rodzaje dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności określone były w stosownym rozporządzeniu. Jednakże praktyka pokazała, że istnieją duże trudności ze sporządzeniem zamkniętej listy takich dowodów, zwłaszcza, że określony w art. 31 rozporządzenia nr 73/2009 katalog zdarzeń, które mogą stanowić w danym przypadku działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne, jest katalogiem otwartym. Ponadto zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia 1122/2009 przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi.

Dlatego też zmiany w tym zakresie przewidują, że decyzje w zakresie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności w konkretnych przypadkach będą pozostawione kierownikom biur powiatowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Kierownicy biur powiatowych Agencji będą więc rozstrzygać w sprawie dowodów, które mogą w danym przypadku stanowić potwierdzenie działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, mając przy tym na uwadze przepisy kodeksu podstępowania administracyjnego, w tym przepis art. 75 § 1, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Znaczenie powyższej zmiany wynika z roli jaką odgrywają dowody potwierdzające działanie siły wyższej lub nadzwyczajne okoliczności w procesie przyznawania płatności bezpośrednich. Mianowicie przedstawienie odpowiednich dowodów w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość, umożliwia przyznanie płatności i odstąpienie przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od nakładania sankcji.

Wnioski składane drogą elektroniczną

Od 15 marca 2011 r. polscy rolnicy, po raz pierwszy, będą mogli złożyć wniosek o dopłaty bezpośrednie, a także inne płatności - tzw. ONW (na terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania) czy rolno-środowiskowe, przez Internet. Formularz wniosku, umożliwiający elektroniczne złożenie wniosku o płatności umieszczony zostanie na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Agencja przygotowuje dla rolników szczegółową instrukcję wypełniania wniosków elektronicznych, która dostępna będzie na stronie internetowej Agencji. Informacje zamieszczone zostaną także na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa.

Warunkiem złożenia wniosku przez Internet będzie nadanie rolnikowi loginu i kodu dostępu do systemu teleinformatycznego Agencji, o co będzie można wystąpić do właściwego kierownika biura powiatowego Agencji wypełniając formularz dostępny zarówno w biurze powiatowym jaki i na stronie internetowej Agencji. Wniosek o nadanie loginu i kodu dostępu należy złożyć we właściwym biurze powiatowym bezpośrednio lub wysłać pocztą.

Login i kod dostępu w tym roku, będą przyznane w ciągu 14 dni od złożenia wniosku, a w kolejnych latach w terminie do 21 dni.

Za pomocą formularza wniosku umieszczanego na stronie internetowej Agencji wnioskodawca będzie mógł również dokonać zmiany do wniosku, korekty do wniosku, wycofania części lub całego wniosku, podobnie jak ma to miejsce na tradycyjnym formularzu wniosku o przyznanie płatności.

W przypadku, gdy niezbędne byłoby dołączenie do wniosku składanego przez Internet dokumentów, na których wymagane są podpisy osoby trzeciej, wnioskodawca dołączałby kopie tych dokumentów w formie elektronicznej w postaci pliku w formatach wskazanych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ( JPEG, PDF, GIF, TIF, TIFF, DOC lub DOCX).

Wszelkie dokumenty opracowywane na formularzach przygotowywanych przez Agencję podpisywane przez wnioskodawcę, dostępne będą na stronie internetowej Agencji. Po zatwierdzeniu danych w formularzu wniosku, wnioskodawca będzie uzyskiwał z systemu teleinformatycznego Agencji potwierdzenie złożenia wniosku zawierające unikalny numer nadany przez system oraz datę złożenia wniosku. Datą złożenia wniosku za pomocą formularza umieszczanego na stronie internetowej Agencji, będzie data zatwierdzenia wprowadzonych danych.

W przypadku utraty loginu lub kodu dostępu do systemu teleinformatycznego Agencji, wnioskodawca obowiązany będzie do niezwłocznego poinformowania o zaistniałym fakcie właściwego kierownika biura powiatowego Agencji w celu zablokowania dostępu do systemu teleinformatycznego Agencji.

Także w przypadku trzykrotnego podania błędnego kodu dostępu podczas logowania, dostęp do systemu teleinformatycznego Agencji zostanie zablokowany. Po zablokowaniu systemu w powyższym przypadku oraz w przypadku utraty loginu i kodu dostępu, dostęp do systemu teleinformatycznego można uzyskać po ponownym nadaniu loginu i kodu dostępu lub po osobistym zgłoszeniu się wnioskodawcy we właściwym biurze powiatowym Agencji.

Rolnicy nie mający dostępu do sieci Internet mogą w dalszym ciągu składać wnioski w tradycyjny sposób, bezpośrednio w biurze powiatowym lub wysłać pocztą, na formularzach przesyłanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Orzechy włoskie i leszczyna

Od 2011 r. nie będzie już możliwości ubiegania się o płatności uzupełniające w Sektorze I (uzupełniająca płatność podstawowa) z tytułu uprawy orzecha włoskiego i leszczyny. Oznacza to, że od 2011 r. do upraw orzecha włoskiego i leszczyny będzie przysługiwała tylko Jednolita Płatność Obszarowa.

Wsparcie specjalne do krów i owiec

Wprowadzona zmiana ma na celu zapewnienie sprawnej realizacji płatności do krów i owiec i polega na doprecyzowaniu warunków przyznawania tych płatności określonych w przepisach ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przepisy te stanowią, że płatności do krów i owiec przysługują rolnikowi, który w dniu 31 maja danego roku posiada nie więcej niż 10 samic z gatunku bydło domowe lub nie mniej niż 10 samic z gatunku owca domowa, co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzony na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Z uwagi na fakt, że stan posiadania zwierząt weryfikowany jest na podstawie wpisu w tym rejestrze, konieczne jest doprecyzowanie ostatecznego terminu, w którym dokonano zgłoszenia (o ile oczywiście zgłoszenie takie jest wymagane, np. nastąpiło przemieszczenie zwierząt). Do wsparcia w danym roku nie będą mogły zatem zostać zakwalifikowane zwierzęta, które zostały zgłoszone do rejestru po dniu 7 czerwca roku, w którym złożony został wniosek o przyznanie płatności. Termin ten został ustalony z uwzględnieniem przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Zasada wzajemnej zgodności (cross – compliance)

Zmiany w zakresie cross - compliance dotyczą w szczególności uzupełnienia istniejącego systemu kontroli o obowiązujące od 2011 r. wymogi, o których mowa w załączniku II pkt B rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, tj.: wymogi w zakresie zarządzania, związane ze zdrowiem publicznym, zdrowiem zwierząt i zgłaszaniem chorób oraz stosowaniem środków ochrony roślin i produktów biobójczych, oraz wyznaczenia organów kontrolnych odpowiedzialnych za przeprowadzenie kontroli w obszarze B i C. Kontrola wymogów z obszaru B została powierzona instytucjom, które do tej pory były odpowiedzialne za kontrole wymogów wzajemnej zgodności w obszarze A, tj.:

  1. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - obszar B w zakresie zdrowia roślin oraz zdrowia publicznego w odniesieniu do żywności pochodzenia roślinnego, oraz
  2. Inspekcji Weterynaryjnej - obszar B w zakresie obejmującym zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zgłaszanie chorób. Jednocześnie Inspekcja Weterynaryjna będzie odpowiedzialna za przeprowadzanie kontroli w Obszarze C, w zakresie dobrostanu zwierząt (który będzie obowiązywał od roku 2013). Obowiązek przestrzegania ww. wymogów wynika z art. 124 ust. 5 rozporządzenia nr 73/2009.

*Wnioski o przyznanie płatności za 2011 r. rolnicy będą mogli składać w terminie od dnia 15 marca do dnia 16 maja 2011 r. Dopuszczalne będzie również złożenie wniosku w terminie 25 dni kalendarzowych po tym terminie, jednakże za każdy dzień roboczy opóźnienia należna rolnikowi płatność będzie pomniejszana o 1%.