Odnowa i rozwój wsi

Odnowa i rozwój wsi Działanie „Odnowa i rozwój wsi" pomaga zmieniać na lepsze warunki życia na wsi. Można to zrobić dzięki tworzeniu świetlic i domów kultury, odnawianiu obiektów ważnych dla społeczności lokalnej ze względu na ich historyczny lub zabytkowy charakter czy rewitalizacji centrów miejscowości.

„Odnowa i rozwój wsi" jest jednym z działań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Celem działania jest poprawa jakości życia na obszarach wiejskich poprzez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych mieszkańców wsi oraz promowanie obszarów wiejskich. Umożliwia ono rozwój tożsamości społeczności wiejskiej, zachowanie dziedzictwa kulturowego i specyfiki obszarów wiejskich.

Weźmy przykład z Opolskiego

Impulsem do wprowadzenia działania „Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego" najpierw do Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwoju obszarów wiejskich 2004-2006" (SPO), a następnie działania „Odnowa i rozwój wsi" objętego PROW 2007-2013, był sukces Programu Odnowy Wsi Opolskiej zorganizowanego przez samorząd województwa w 1997 r., którego efektem są odnowione wsie opolskie stanowiące dumę mieszkańców.

Odnowa wsi, o czym wielokrotnie przypomina Ryszard Wilczyński, wojewoda opolski, inicjator i twórca programu odnowy wsi w kraju, jest procesem, które-go powodzenie zależy od zaangażowania mieszkańców i wytężonej pracy liderów. Ich pasja i społeczne zacięcie pociągną mieszkańców do pracy na rzecz całej społeczności. Dlatego też „Odnowa i rozwój wsi" PROW 2007-2013 jest narzędziem, które może zostać wykorzystane do realizacji rzeczywistej odnowy. Narzędziem, które pozwala realizować konkretne projekty.

Boisko w Karolinowie

Programując działanie, zdecydowano, że do wniosku o przyznanie pomocy załączany będzie plan odnowy miejscowości (POM) przyjmowany uchwałą zebrania wiejskiego, a następnie uchwałą rady gminy. W planie tym opisane zostaną zadania inwestycyjne i przedsięwzięcia, które społeczność lokalna chciałaby w przyszłości zrealizować. W POM społeczność lokalna wskazuje również projekt (projekty), który chciałaby sfinansować z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Tak, jak to było w liczącej 160 mieszkańców miejscowości Karolinowo, gdzie podczas zebrania wiejskiego podjęto decyzję o budowie boiska, które będzie służyło mieszkańcom Karolinowa i sąsiednich miejscowości gminy Załuski.

Ilona Szulborska, opowiadając o procesie powstawania planu odnowy miejscowości Karolinowo, podkreślała zaangażowanie mieszkańców, którzy chętnie zgłaszali uwagi i propozycje do projektu dokumentu. Warte podkreślenia jest również to, że nie czekając na środki, mieszkańcy sami rozpoczęli prace przy budo­wie boiska. Prace zaczęły się od wycinki drzew. Potem drewno zostało sprzedane, a otrzymane pieniądze przeznaczono na renowację Grobu Nieznanego Żołnierza na cmentarzu w Starej Wronie.

W Płońsku serce rośnie

Dla mieszkańców gminy Płońsk przykładem zaangażowania w pracę na rzecz rozwoju wsi jest działanie wójta Aleksandra Jarosławskiego. Wójta cieszy i zachęca do dalszej pracy to, że na terenie gminy osiedla się coraz więcej nowych mieszkańców, którzy integrują się ze społecznością lokalną. Oprócz projektów infrastrukturalnych zrealizowanych ze środków wspólnotowych - dotyczących budowy lub poprawy jakości gminnych dróg, wodociągów, kanalizacji, ochrony środowiska - gmina zrealizowała również projekty, które wychodzą naprzeciw potrzebom kulturalnym i społecznym mieszkańców. Do ich realizacji posłużyły pieniądze pochodzące z Sekcji Orientacji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej na lata 2004-2006, a dodatkowo będą wykorzystane fundusze dostępne w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi" PROW 2007-2013.

Strachowo ma świetlicę

Świetlica w Strachowie, która powstała w ramach działania „Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego" SPO, od trzech lat służy jako miejsce spotkań mieszkańców, m.in. Koła Gospodyń Wiejskich, Ochotniczej Straży Pożarnej, dzieci i młodzieży. Jest również miejscem, w którym obchodzone są święta i uroczystości. Obecnie przygotowywany jest Dzień Dziecka. Istotne jest, że projekt jest od początku do końca przemyślany i wykonany z dużą starannością W przyszłości planowany jest zakup komputerów z dostępem do Internetu.

Obszar wokół świetlicy jest miejscem lokalnych spotkań i wypoczynku. Został tam m.in. zasadzony dąb upamiętniający fakt istotny dla mieszkańców - upamiętnia urodzonego w Strachowie aspiranta policji państwowej Jana Sybickiego, zamordowanego w Twerze w 1940 roku przez NKWD.

Szerominek i Słoszewo inwestują

Świetlica w Strachowie stała się impulsem dla mieszkańców wsi Szerominek i Słoszewo, którzy przygotowali własne plany odnowy swych miejscowości. Mieszkańcy Szeromina cieszą się już z nowo wybudowanej świetlicy i czekają na dokończenie budowy boiska do piłki nożnej oraz placu zabaw. Również mieszkańcy Słoszewa chcą mieć świetlicę, w której będzie też miejsce na szatnię dla zawodników lokalnego klubu sportowego. W parku wokół budynku znajdować się będzie boisko do piłki ręcznej, plac zabaw oraz ławeczki i szachownice. Planowane jest również w Szerominku zagospodarowanie zbiornika wodnego, w którym można łowić ryby. Na realizację projektu dotyczącego remontu i wyposażenia świetlicy oraz zagospodarowania terenu wokół przyznana została pomoc w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi" PROW 2007-2013.
Agnieszka Rozpędek

Praktyczne wskazówki, jak skorzystać z działania

O pomoc w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi" PROW 2007-2013 mogą się ubiegać:

  • gmina,
  • instytucja kultury, dla której organizatorem jest jednostka samorządu terytorialnego,
  • kościół lub związek wyznaniowy,
  • organizacja pozarządowa o statusie organizacji pożytku publicznego w rozumieniu ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (DzU nr 96, poz. 873, z późn. zm., której cele statutowe są zbieżne z celami działania „Odnowa i rozwój wsi" objętego PROW 2007-2013.

Podmiot, który zamierza się ubiegać o przyznanie pomocy, powinien się zapoznać z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (DzU nr 38, poz. 220, z późn. zm.), dostępnego na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakładce PROW 2007-2013 - działanie samorządowe „Odnowa i rozwój wsi". Następnie powinien złożyć wniosek o przyznanie pomocy w terminie i miejscu określonym przez właściwy organ samorządu województwa.

W przypadku naborów ogłaszanych przez lokalną grupę działania (LGD) - w terminie i miejscu określonym przez LGD.

Po zakończeniu naboru, który może trwać od 14 do 60 dni, wnioski są weryfikowane, a następnie oceniane. Wnioskodawca może być dwukrotnie wzywany do usunięcia nieprawidłowości lub braków w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. W trakcie rozpatrywania wniosków o przyznanie pomocy dokonuje się ich oceny, przyznając planowanej operacji punkty. Lista projektów jest zatwierdzana przez zarząd województwa, a następnie gmina (beneficjent) zawiera umowy o przyznanie pomocy z samorządem województwa. W trakcie realizacji projektu i po jego zakończeniu beneficjent składa wniosek o płatność wraz z fakturami oraz dokumentami potwierdzającymi dokonanie płatności. Pomoc w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi" stanowi refundację części poniesionych kosztów kwalifikowalnych. Maksymalna wysokość pomocy przyznanej na realizację projektów w jednej miejscowości wynosi 500 tys. zł w okresie realizacji programu.

Działanie cieszy się wśród beneficjentów dużym zainteresowaniem. W czasie pierwszych naborów wniosków, które samorządy województw ogłosiły w lutym 2009 r., podpisano 2566 umów o przyznanie pomocy.

Najwięcej projektów - 976 - jest realizowanych z zakresu budowy, przebudowy, remontu lub wyposażania budynków pełniących funkcje rekreacyjne, sportowe i społeczno-kulturalne.

Samorządy województw planują dalsze nabory wniosków o przyznanie pomocy i tym samym pojawi się kolejna szansa na realizację projektów przyczyniających się do uatrakcyjnienia życia na obszarach wiejskich.
AR