221, 223. Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne

Oś 2 Poprawa środowiska naturalnego i obszarów wiejskich

Cele

1. Powiększenie obszarów leśnych poprzez zalesianie.

2. Utrzymanie i wzmocnienie ekologicznej stabilności obszarów leśnych poprzez zmniejszenie fragmentacji kompleksów leśnych i tworzenie korytarzy ekologicznych.

3. Zwiększenie udziału lasów w globalnym bilansie węgla oraz ograniczeniu zmian klimatu.

Zakres

Zgodnie z art. 43 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, Działanie 221, 223 obejmuje następujące formy pomocy:

1) wsparcie na zalesienie, które pokrywa koszty założenia uprawy oraz jeśli jest to uzasadnione - ochrony przed zwierzyną poprzez grodzenie uprawy;

2) premię pielęgnacyjną za utrzymanie nowej uprawy leśnej oraz za ochronę indywidualną sadzonek drzew przed zwierzyną;

3) premię zalesieniową, stanowiącą ekwiwalent za wyłączenie gruntu z upraw rolnych.

Schemat I. Zalesianie gruntów rolnych

Schemat I dotyczy leśnego zagospodarowania gruntów uprawianych rolniczo. Pomoc udzielana w ramach Schematu I dotyczy:

1) założenia uprawy leśnej (wsparcie na zalesienie);

2) pielęgnacji uprawy leśnej (premia pielęgnacyjna);

3) utraconego dochodu z tytułu wyłączenia gruntów spod uprawy rolnej (premia zalesieniowa).

Schemat II. Zalesianie gruntów innych niż rolne

Schemat II dotyczy wyłącznie leśnego zagospodarowania opuszczonych gruntów rolniczych lub innych gruntów odłogowanych, dla których zalesienie stanowi racjonalny sposób zagospodarowania (np. ochrona przed erozją). Zakłada się tu możliwość wykorzystania sukcesji naturalnej w obrębie ww. gruntów.

W przypadku zalesienia z wykorzystaniem drzew rodzimych gatunków lasotwórczych będących efektem sukcesji naturalnej na gruntach przeznaczonych do zalesienia przyjęto, iż maksymalny wiek drzew nie może przekraczać 20 lat (I klasa wieku drzewostanów), pokrycie powierzchni gruntu przez drzewa i krzewy powinno przekraczać 50%. W przypadku niższego pokrycia powierzchni przez korony drzew przewiduje się adaptowanie drzew przy przygotowywaniu powierzchni pod zalesienie.

Wsparcie udzielane w ramach Schematu II dotyczy:

1) założenia uprawy leśnej (wsparcie na zalesienie);

2) pielęgnacji uprawy leśnej (premia pielęgnacyjna).

Jednostki samorządu terytorialnego mogą ubiegać się, w ramach obydwu schematów, wyłącznie o wsparcie na zalesienie (art. 43 ust 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1968/2005).

Warunkiem uzyskania pomocy będzie spełnienie następujących wymogów:

1) zalesienia gruntów rolnych (Schemat I) mogą być wykonywane na gruntach rolnych użytkowanych jako grunty orne oraz sady, położonych poza granicami obszarów Natura 2000, chyba że planowane zalesienie nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów;

2) zalesienia gruntów innych niż rolne (schemat II) mogą być wykonywane na odłogowanych gruntach rolniczych, w szczególności z samosiewem drzew rodzimych gatunków lasotwórczych w I klasie wieku (do 20 lat) oraz na innych gruntach odłogowanych wymagających ochrony przed erozją, położonych poza granicami obszarów Natura 2000, chyba że planowane zalesienie nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów;

3) do zalesienia mogą być przeznaczane grunty przewidziane do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub na podstawie zapisów w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;

4) zalesienia będą wykonywane zgodnie z wymogami ochrony przeciwpożarowej wynikającymi z przepisów wykonawczych ustawy o lasach;

5) beneficjent będzie przestrzegał podstawowych wymagań na obszarze całego gospodarstwa rolnego (dotyczy Schematu I);

6) minimalna powierzchnia zalesienia wynosi 0,5 ha, przy minimalnej szerokości zalesionej działki większej niż 20 m, przy czym wymagań tych nie stosuje się jeżeli grunty graniczą z lasem a ich powierzchnia wynosi co najmniej 0,1 ha). W przypadku wniosku składanego przez grupę rolników łączna powierzchnia do zalesienia musi wynosić 2 ha w jednym obrysie;

7) maksymalna powierzchnia gruntu do zalesienia zgłaszana w okresie programowania 2007-2013 przez jednego producenta rolnego nie może być większa niż 100 ha;

8) wykorzystywanie do zalesień jedynie rodzimych gatunków drzew i krzewów, zgodnie z przepisami o leśnym materiale rozmnożeniowym;

9) w celu dostosowania zalesień do lokalnych warunków siedliskowych, ustalając skład gatunkowy uprawy leśnej uwzględnia się rolniczą klasyfikację gruntów rolnych oraz regionalizację przyrodniczo-leśną zgodną z ustawą o leśnym materiale rozmnożeniowym;

10) materiał sadzeniowy musi spełniać wymagania jakościowe określone w ustawie o leśnym materiale rozmnożeniowym.

Beneficjent

Rolnik, producent rolny - właściciel gruntów rolnych oraz gruntów innych niż rolne, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej reprezentujących Skarb Państwa w zakresie zarządzania mieniem stanowiącym własność Skarbu Państwa.

Kryteria dostępu

Pomoc może być przyznana rolnikowi, jeżeli:

1) otrzymał wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczący działek ewidencyjnych, na których są położone grunty przeznaczone do zalesienia, a w przypadku braku tego planu - zaświadczenie potwierdzające, że przeznaczenie gruntów do zalesienia nie jest sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy

2) uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego zalesienia – w przypadku gdy planowane zalesienie jest przedsięwzięciem, którego realizacja wymaga, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.), uzyskania takiej decyzji.

3) otrzymał pozytywną opinię dla zalesienia planowanego:

a) w parkach krajobrazowych oraz rezerwatach przyrody lub na obszarze ich otulin – wydaną przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska

b) w parku narodowym lub na obszarze jego otulin – wydaną przez dyrektora tego parku,

4) uzyskał pozytywną decyzję (postanowienie) o przystąpieniu do programu zalesieniowego;

5) zobowiąże się do przestrzegania warunków i terminów określonych w szczegółowym planie zalesieniowym;

6) przedłoży oświadczenie o wykonaniu zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym ten fakt.

Pozytywna opinia wydana przez właściwego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dla planowanego zalesienia w parku krajobrazowym lub rezerwacie przyrody lub przez dyrektora parku na obszarze parku narodowego, oznacza zgodę tego organu na wykonanie zalesienia na tym obszarze. Zgoda ta warunkuje wykonanie zalesienia. Opinia jest oparta na aktualnej wiedzy dotyczącej stanu ochrony przyrody na danym obszarze.

Forma i wysokość pomocy

Wsparcie na zalesienie polega na dofinansowaniu kosztów założenia uprawy, wykonania poprawek w drugim roku i zabezpieczenia przed zwierzyną. Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (KE) nr 1974/2006, wsparcie to ma postać zryczałtowanej płatności w przeliczeniu na 1 hektar zalesianych gruntów.

Wsparcie będzie wypłacane jednorazowo po założeniu uprawy.

Wysokość kwoty wsparcia jest zróżnicowana w zależności od:

a) proporcji gatunków iglastych i liściastych w strukturze drzewostanu;

b) wykonania grodzenia całości lub części uprawy w celu zabezpieczenia sadzonek drzew przed zwierzyną;

c) ukształtowania terenu, przy czym przyjęto, że na stokach o spadku większym niż 12° koszty zalesień zwiększają się o 40% w stosunku do kosztów zalesień gruntów o korzystnej konfiguracji.

Premia pielęgnacyjna stanowi zryczałtowaną płatność w przeliczeniu na jeden hektar zalesionych gruntów, wypłacaną co roku, przez 5 lat od założenia uprawy, która uwzględnia koszty prac pielęgnacyjnych (zwalczanie chwastów i patogenów), ochronę indywidualną cennych drzew (smarowanie repelentami, osłony z 3 palików, owijanie wierzchołków drzewek wełną owczą) oraz czyszczenie wczesne.

Premia zalesieniowa stanowi zryczałtowaną płatność w przeliczeniu na 1 ha zalesionych gruntów, wynikającą z utraconych dochodów z tytułu przekształcenia gruntów rolnych na grunty leśne i jest wypłacana co roku, przez 15 lat od założenia uprawy leśnej. Otrzymają ją rolnicy, których udział dochodu z rolnictwa przekracza 25% dochodu całkowitego w gospodarstwie.

Pomoc nie będzie przyznawana:

1) rolnikom korzystającym ze wsparcia w postaci renty strukturalnej;

2) na zalesianie gruntów położonych w granicach obszarów Natura 2000 chyba że planowane zalesienie nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów ;

3) na plantacje choinek świątecznych;

4) na plantacje drzew szybkorosnących.

Wsparcie na zalesienie oraz premia pielęgnacyjna i zalesieniowa są finansowane w całości ze środków publicznych EU i krajowych, w stosunku 80% - UE i 20% - środki krajowe.

Ubieganie się o pomoc na zalesienie KROK po KROKU - pobierz plik (.pdf 64,41 kB).