WNIOSEK O REJESTRACJĘ "ANDRUTÓW KALISKICH" JAKO CHRONIONEGO OZNACZENIA GEOGRAFICZNEGO

środa, 28 grudnia 2005 r.

WNIOSEK O REJESTRACJĘ "ANDRUTÓW KALISKICH" JAKO CHRONIONEGO OZNACZENIA GEOGRAFICZNEGO

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2081/92
„Andruty Kaliskie”
(Nr: 2/2005/ChOG )
Ch.N.P. ( ) Ch. O.G. (X)

Niniejsze streszczenie zostało sporządzone jedynie w celach informacyjnych. W celu uzyskania kompletnych informacji, w szczególności przeznaczonych dla producentów danych produktów rolnych lub środków spożywczych objętych Ch.N.P. lub Ch.O.G., należy zapoznać się z pełną wersją specyfikacji, którą można otrzymać od Komisji Europejskiej lub od odpowiedzialnego organu w państwie członkowskim.
1. Odpowiedzialny organ w państwie członkowskim:

Nazwa: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adres: ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa, Polska
Telefon: +48 22 623-27-07
Faks: +48 22 623-25-03
e-mail: jakub.jasinski@minrol.gov.pl
2. Dane wnioskodawcy:
2.1. Nazwa: Lokalna Organizacja Turystyczna Ziemi Kaliskiej
2.2. Adres: 62-80 Kalisz ul. Górnośląska 4
Tel: +48 62 503 00 00
Faks: +4862 503 00 00
E-mail: eliza@aleksander.pl
2.3. Skład: producenci/przetwórcy (3) inni (4)
3. Kategoria produktu: (zgodnie z klasyfikacją podaną w specyfikacji w pkt 3)
2.4 - Chleb, ciasto, ciastka, wyroby cukiernicze, herbatniki i inne wyroby cukiernicze
4. Specyfikacja:

4.1. Nazwa:

Andruty Kaliskie
4.2. Opis:

Cienki krążek o regularnych brzegach, lekko połyskującej, kolorystycznie niejednolitej, gładkiej powierzchni o średnicy 15 do 17 cm i grubości 0,8 do 1,5 mm. Barwa jasnokremowa, poprzez słomkową aż do ciemnozłotej. Lekko słodki, delikatny, kruchy, suchy i gładki.
4.3. Obszar geograficzny:

Miasto Kalisz w granicach administracyjnych w powiecie kaliskim, województwo wielkopolskie, Polska.
4.4. Dowód pochodzenia:

Przyjęty system ewidencjonowania etykiet pozwala w pełni kontrolować ilość Andrutów kaliskich obecnych na rynku. Każdy z producentów zobowiązany jest umieścić w wyznaczonym miejscu na etykiecie dane swojej firmy, zgodnie
z obowiązującymi przepisami w tym zakresie.
Każdy producent na etapie przygotowania produkcji i samej produkcji prowadzi swoje ewidencje zawiązane z niniejszą specyfikacją. Ewidencje te są zawsze dostępne dla organu kontrolnego i stanowią przedmiot działań kontrolnych.
4.5. Metoda produkcji:
Etap 1 – Przygotować surowce w proporcjach: 10 l wody, 470-1000 g cukru, 5-6 kg mąki pszennej, 150-200 ml oleju rzepakowego.
Etap 2 – Do pojemnika na ciasto wlać połowę porcji wody i stale mieszając rozpuścić w niej cukier. Nadal mieszając, partiami, powoli dodawać mąkę aż do całkowitego jej rozprowadzenia. Ciągle mieszając cienkim strumieniem dolać całą porcję oleju. Ciasto powinno być gładkie, jednolite, zawiesiste.
Etap 3 - Do przygotowanego ciasta, stale mieszając, dodać pozostałą wodę, pozostawiając jednak ok. 5% wody na regulację gęstości. Ciasto pozostawić na min. 30 minut.
Etap 4 – Rozgrzać zamknięte andruciarki do temperatury ok. 180 oC. Maksymalna temperatura nie powinna przekraczać 220 o C.
Etap 5 - Przed rozpoczęciem pieczenia powtórnie wymieszać ciasto regulując gęstość ciasta poprzez ewentualne dodanie pozostałej wody. Odmierzyć ok. 1 l ciasta do pojemnika używanego w procesie pieczenia.
Etap 6 - Rozgrzane płyty andruciarek przetrzeć tłuszczem. Do tego celu może być użyta czysta bawełniana szmatka nasączona olejem rzepakowym albo osadzony na drewnianym klocku kawałek słoniny. Przecieranie płyt powtarza się w miarę potrzeby w trakcie pieczenia. Czynność ta wykonywana jest ręcznie.
Etap 7 – Na wysmarowaną, gorącą dolną płytę andruciarki nalać płaską łyżką porcję ciasta. Na jednej płycie, zależnie od wielkości można umieścić do kilku takich porcji. Bezpośrednio po nalaniu ciasta należy sprawnie górną, rozgrzaną płytą docisnąć obie płyty do siebie.
Etap 8 - Po upieczeniu andrutów (zależnie od temperatury płyt (ok. 30 do 45 sek.) rozewrzeć płyty, poprzez podniesienie płyty górnej. Andruty powinny pozostać na płycie dolnej. Łopatką lub nożem zgarnąć upieczone andruty na przygotowaną powierzchnię przed andruciarką. Zebrane andruty układać w stosik, odrzucając ewentualne braki.
Etap 9 - Wyrównać brzegi andrutów ułożonych w stos przy pomocy noża lub odpowiedniego pilnika, nadając im kształt krążka. Oklejone banderolą lub opatrzone etykietą andruty pakować niezwłocznie po upieczeniu do woreczków polipropylenowych, zgrzewanych szczelnie. Woreczki mogą być pakowane w kartoniki lub koperty. Wtedy banderola
i etykieta nie jest wymagana. Woreczki, koperty i kartoniki o których mowa są opakowaniami jednostkowymi. Na opakowaniu jednostkowym umieszczana jest informacja o ilości andrutów w opakowaniu. Opakowaniem zbiorczym są kartony. Cały etap wykonywany jest ręcznie.
4.6. Związek produktu z obszarem geograficznym:

Związek produktu z regionem opiera się na reputacji produktu, wytwarzanie którego daje się udokumentować na tym obszarze aż od połowy XIX w. Kalisz, miasto,
o najstarszej w Polsce metryce pisanej, stanowiło mieszaninę narodów i kultur, zamieszkujących to miasto, już od średniowiecza. Wiele wskazuje na to, że kaliskie andruty narodziły się jako produkt międzykulturowy, świadectwo przenikających się zwyczajów kulinarnych i obyczajowych różnych grup narodowościowych i religijnych od wieków zamieszkujących Kalisz.
Tradycja kaliskich andrutów zajmuje ważne miejsce w dziejach miasta nad Prosną. Narodziny produktu giną gdzieś w bogatej historii Kalisza. Etymologia słowa nie jest ustalona. Wiadomo jedynie, że nazwa znana była już w XVIII wieku. Według Zygmunta Glogera w XVIII wieku andruty podawane były na deser. Bliższe informacje o andrucie pochodzą dopiero z połowy XIX stulecia.
Wiele wskazuje, iż produkcja kaliskich andrutów ugruntowała się około 1850 r.
w momencie ukształtowania się mieszczańskich zwyczajów i ustabilizowania materialnego miasta. Powszechnie kultywowanym zwyczajem było spędzanie wolnego, niedzielnego czasu na spacerach całymi rodzinami w parku nad Prosną. Jednocześnie pojawiły się tam andruty sprzedawane spacerowiczom. Świadczy o tym tradycja ustna, przekazywana zarówno
w rodzinach producentów tego wyrobu, jak i pośród jego konsumentów. Charakterystyczny wyrób kaliski pojawia się także we wspomnieniach jego mieszkańców, utrwalanych na fotografiach i w postaci pisemnej.
Podobne wnioski można wysnuć analizując historię zachowanego sprzętu do produkcji andrutów, pochodzącego z XIX wieku, a którego uważne oględziny wykazują liczne ślady napraw i ulepszeń, świadczące o długotrwałości użytkowania. Sprzęt ten wykorzystywany był przez całe pokolenia wytwórców i przekazywany wraz z tajnikami receptury oraz zwyczajem wypiekania andrutów.
Kaliskie andruty wywodzą się zapewne z tradycji produkcji żydowskiej macy, tak popularnej w Kaliszu i kupowanej w pewnych ilościach także przez chrześcijan. Zawierają one jednak składniki, pozwalające na stwierdzenie, iż stanowią produkt oryginalny, różniący się od hipotetycznego protoplasty użyciem innych komponentów. Charakterystyczny pozostaje także kształt andrutów oraz ich wielkość.
Produkcja andrutów kaliskich była prosta i przy znajomości receptury oraz posiadaniu sprzętu (tzw. „żelazek”) do ich wytwarzania, mogła być prowadzona nawet w dość prymitywnych warunkach. Wytwarzano je w piekarniach, domach, dworach, jak również
w wielu sklepach. Tam też prowadzono sprzedaż, choć najważniejszym, kultowym wręcz miejscem sprzedaży tego wyrobu był i pozostaje do dzisiaj kaliski park.
Najbardziej trwałym dowodem wypieku andrutów były formy do ich wypieku zwane „żelazkami” lub „andruciarkami”, które zachowały się często ze śladami przeróbek
i napraw. Produkowali je początkowo kowale, potem także okoliczni rzemieślnicy
(np. ślusarze). Formę tworzyły dwa okrągłe gładkie krążki żelazne połączone zawiasem.
Andrut trwa w zbiorowej pamięci jako symbol miasta, rozpoznawalny na równi
z herbem i wizerunkiem ratusza. Nic też dziwnego, że dawni kaliszanie, rozsiani po świecie, tak często domagają się dostarczenia im produktu, którego smak kojarzy im się nie tylko
z rodzinnym miastem, ale także z dzieciństwem.
Bardzo dobra jakość Andrutów Kaliskich oraz ich wyjątkową reputację potwierdzają liczne otrzymane nagrody.
4.7. Kontrola:
Nazwa jednostki
lub jej oddziału: Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
Adres: ul. Wspólna 30,
00-930 Warszawa, Polska
Numer telefonu (łącznie z numerem kierunkowym): (022) 623 29 01
Numer faksu (łącznie z numerem kierunkowym): (022) 623 20 99
4.8. Oznakowanie:

Lokalna Organizacja Turystyczna Ziemi Kaliskiej wprowadziła specjalnie graficznie opracowane opakowania: banderole, etykiety, koperty, kartoniki. Wydruk opakowań realizowany jest centralnie, w jednym miejscu pod kontrolą Lokalnej Organizacji Turystycznej Ziemi Kaliskiej, która także prowadzi ewidencję wszystkich przedstawionych we wniosku opakowań. Producenci andrutów mają prawo do stosowania nazwy „Andruty kaliskie”, zgodnie z niniejszą specyfikacją. W ten sposób kontrolowana jest ilość wyprodukowanych andrutów przez poszczególnych producentów oraz oznakowanie oryginalnego produktu.
4.9. Wymagania krajowe:

Regulacje krajowe obejmują jedynie ogólne zasady dotyczące produkcji wyrobów cukierniczych.