Oznaczenia geograficzne napojów spirytusowych

Krajowa lista chronionych oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych

Na mocy Rozdziału 3

Odnośnik otwierany w nowym oknie ustawy z dnia 18 października 2006 r. o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych (Dz. U. Nr 208, poz. 1539 z późn. zm.) (.pdf 142,84 kB)

stworzono krajową listę chronionych oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych w celu zbudowania spójnego i kompleksowego systemu ochrony takich nazw na gruncie krajowym.
Rozwiązania zawarte w ustawie mają za zadanie, poprzez ochronę nazw napojów spirytusowych, które swoją najwyższą jakość i wyjątkowość zawdzięczają pochodzeniu z konkretnych miejsc i regionów, stworzenie klarownej polityki rządowej w zakresie ochrony rodzimej żywności, rozwoju przemysłu spirytusowego w Polsce oraz efektywnego wykorzystania dorobku prawnego Unii Europejskiej w tym zakresie.
Rozdział 3 ustawy reguluje kwestie związane z oceną wniosków, ochroną krajową oraz kontrolą napojów spirytusowych z nazwami odnoszącymi się do pochodzenia geograficznego.
Aby produkt mógł zostać wpisany na krajową listę chronionych oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych powinien swoje właściwości i cechy charakterystyczne, związane z oddziaływaniem czynników naturalnych lub ludzkich, zawdzięczać pochodzeniu z miejsca, miejscowości, regionu lub terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do którego nawiązuje jego nazwa. Ponadto, wszystkie etapy produkcji, w trakcie których taki napój spirytusowy uzyskuje swoje cechy charakterystyczne i ostateczne właściwości, odbywają się w miejscu, miejscowości, regionie lub terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do którego nawiązuje jego nazwa. Ustawa przewiduje także możliwość ochrony dla nazw, które pomimo swojego geograficznego charakteru nie odpowiadają dosłownie miejscu, miejscowości, regionowi lub terytorium, z którego pochodzi napój spirytusowy. Ochronie mogą także podlegać inne tradycyjnie używane określenia, jeżeli są one tradycyjnie używane dla napojów spirytusowych pochodzących z danego miejsca, miejscowości, regionu lub terytorium.
Podstawą wpisania oznaczenia geograficznego napoju spirytusowego na listę oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych jest złożenie do ministra właściwego do spraw rynków rolnych wniosku o wpis oznaczenia geograficznego napoju spirytusowego na krajową listę chronionych oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych zgodnie ze wzorem określonym w

 (wersja do edycji)

Wniosek może dotyczyć tylko jednego oznaczenia i sporządzany jest w języku polskim. Z wnioskiem o wpis na listę może wystąpić osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą w zakresie wyrobu napojów spirytusowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz organizacja zrzeszająca producentów napojów spirytusowych.
Na wniosek uprawnionego, minister właściwy ds. rynków rolnych może zgłosić oznaczenie geograficzne napoju spirytusowego wpisane na listę do Komisji Europejskiej, celem umieszczenia danej nazwy w załączniku III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89 (Dz. U. L 39 z 13.2.2008, str. 16). Ochroną na szczeblu unijnym objęte są już 3 oznaczenia geograficzne polskich napojów spirytusowych:
 
- wódka ziołowa z Niziny Północnopodlaskiej aromatyzowana ekstraktem z trawy żubrowej / Herbal vodka from the North Podlasie Lowland aromatised with an extract of bison Grass,
 
- „Polish Cherry”,
 
- „Polska Wódka / Polish Vodka”.
 
Wymagania, które muszą spełniać produkty noszące ww. nazwy zostały określone w

Odnośnik otwierany w nowym oknie rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie wymagań dla niektórych napojów spirytusowych z oznaczeniami geograficznymi odnoszącymi się do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 9, poz. 47) (.pdf 26,65 kB)

Zgodnie z ustawą, producenci napojów spirytusowych są zobowiązani wdrożyć system wewnętrznej kontroli wyrobu lub rozlewu napojów spirytusowych. Taki system kontroli obejmuje przede wszystkim zasady określające częstotliwość i sposób pobierania próbek do badań jakościowych, metody badań oraz sposób postępowania z napojami spirytusowymi nieodpowiadającymi wymaganiom jakościowym. Ponadto, w art. 39 ustawy na przedsiębiorców uprawnionych do korzystania z chronionego oznaczenia geograficznego napoju spirytusowego nałożono obowiązek uwzględnienia w wewnętrznym planie kontroli specyfikacji produktu wpisanego na listę oznaczeń geograficznych dla napojów spirytusowych.

Oznaczenia geograficzne wpisane na listę oraz chronione na podstawie rozporządzenia nr 110/2008 nie mogą być używane w obrocie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli napoje spirytusowe, których one dotyczą, nie spełniają warunków będących podstawą ochrony:

  • również w przypadku, gdy takie użycie nie ma na celu wskazywania pochodzenia geograficznego napojów spirytusowych oraz gdy rzeczywiste miejsce wytworzenia napojów spirytusowych jest wskazane;
  • również przy użyciu wyrażeń "w stylu", "rodzaju", "przy użyciu metody", "tak jak produkowane w", "imitacja", "odmiana" lub "podobne";
  • w oryginalnym brzmieniu albo w tłumaczeniu;
  • z innym mylącym lub fałszywym odniesieniem do miejsca pochodzenia, właściwości lub podstawowych cech napoju spirytusowego na opakowaniu wewnętrznym lub zewnętrznym, w materiale reklamowym lub dokumentach odnoszących się do danego napoju;
  • w zakresie innych praktyk mogących wprowadzić w błąd co do prawdziwego pochodzenia napoju spirytusowego.

Sankcje karne, takie jak grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 zostały przewidziane za nieuprawnione oznaczanie napoju spirytusowego chronionym oznaczeniem geograficznym w celu wprowadzenia go do obrotu lub wprowadzanie do obrotu napoju spirytusowego z takim oznaczeniem. Jeżeli z wyżej wymienionych czynów sprawca uczynił sobie stałe źródło dochodów lub dopuszcza się ich w stosunku do wyżej wymienionych produktów o znacznej wartości, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5.

Pozostałe akty prawne: