Najczęściej zadawane pytania dot. produktów regionalnych i tradycyjnych

Nazwy Pochodzenia, Oznaczenia Geograficzne, Gwarantowane Tradycyjne Specjalności oraz produkty tradycyjne – najczęściej zadawane pytania

Dodatkowe informacje dotyczące nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych, gwarantowanych tradycyjnych specjalności oraz produktów tradycyjnych – kontakt tel.: (22) 623 22 08

? Jaka jest podstawa prawna funkcjonowania systemu Chronionych Nazw Pochodzenia, Chronionych Oznaczeń Geograficznych oraz Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności w Unii Europejskiej?

Podstawą prawną funkcjonowania systemu Chronionych Nazw Pochodzenia, Chronionych Oznaczeń Geograficznych oraz Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności w Unii Europejskiej jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. U. L 343 z 14.12.2012, str. 1).

? Jakie produkty mogą zostać zarejestrowane jako Chronione Oznaczenie Geograficzne lub Chroniona Nazwa Pochodzenia?

Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych jako ChOG lub ChNP można zarejestrować produkty rolne przeznaczone do spożycia przez ludzi wymienione w załączniku I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz następujące produkty rolne i środki spożywcze wymienione w załączniku I do tego rozporządzenia:
– piwo,
– czekolada i produkty pochodne,
– chleb, ciasto, ciastka, wyroby cukiernicze, herbatniki i inne wyroby piekarnicze,
– napoje z ekstraktów roślinnych,
– makarony,
– sól,
– naturalne gumy i żywice,
– pasta musztardowa,
– siano,
– olejki eteryczne,
– korek,
– koszenila,
– kwiaty i rośliny ozdobne,
– bawełna, wełna, wiklina, len międlony, skóra, futro, pierze.

? Jakie produkty mogą zostać zarejestrowane jako Gwarantowane Tradycyjne Specjalności?

Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 343 z 14.12.2012, str. 1) jako Gwarantowane Tradycyjne Specjalności można zarejestrować produkty rolne przeznaczone do spożycia przez ludzi wymienione w załączniku I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz następujące produkty rolne i środki spożywcze wymienione w załączniku I do tego rozporządzenia:
– gotowe dania,
– piwo,
– czekolada i produkty pochodne,
– chleb, ciasto, ciastka, wyroby cukiernicze, herbatniki i inne wyroby piekarnicze,
– napoje z ekstraktów roślinnych,
– makarony,
– sól.

? Kto może wystąpić z wnioskiem o rejestrację Chronionej Nazwy Pochodzenia, Chronionego Oznaczenia Geograficznego lub Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności?

Zgodnie z art. 49 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych wnioski o rejestrację nazw w ramach systemu Chronionych Nazw Pochodzenia, Chronionych Oznaczeń Geograficznych i Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności mogą składać wyłącznie grupy pracujące z produktami, których nazwa ma być zarejestrowana.

W przypadku Chronionych Nazw Pochodzenia lub Chronionych Oznaczeń Geograficznych oznaczających transgraniczny obszar geograficzny lub w przypadku Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności kilka grup z różnych państw członkowskich lub państw trzecich może złożyć wspólny wniosek o rejestrację.

Pojedyncza osoba fizyczna lub prawna może być traktowana jako grupa, o ile zostanie wykazane, że zostały spełnione łącznie następujące dwa warunki:
a) dana osoba jest jedynym producentem, który chce złożyć wniosek o rejestrację;
b) w odniesieniu do Chronionych Nazw Pochodzenia i Chronionych Oznaczeń Geograficznych zdefiniowany obszar geograficzny ma cechy znacznie różniące się od cech obszarów sąsiadujących lub cechy danego produktu różnią się od cech produktów wytwarzanych na sąsiednich obszarach.

? Czy w jednym wniosku można ubiegać się o rejestrację kilku nazw produktów rolnych i środków spożywczych?

Wniosek o rejestrację, niezależnie od tego czy dotyczy nazwy pochodzenia, oznaczenia geograficznego czy wpisu na Listę Produktów Tradycyjnych, może dotyczyć wyłącznie jednego produktu.
Wyjątek stanowi wniosek o rejestrację Chronionej Nazwy Pochodzenia lub Chronionego Oznaczenia Geograficznego, który dotyczy kilku produktów tego samego rodzaju (np. różne odmiany „miodu drahimskiego”), przy czym należy wykazać, że wymogi dotyczące rejestracji są spełnione dla każdego z tych produktów.

? Co to jest specyfikacja produktu i co powinna ona zawierać?

Grupa producentów, która ubiega się o Chronioną Nazwę Pochodzenia albo Chronione Oznaczenie Geograficzne musi sporządzić opis produktu zwany specyfikacją. Aby produkt rolny lub środek spożywczy kwalifikował się do korzystania z Chronionej Nazwy Pochodzenia lub Chronionego Oznaczenia Geograficznego, sposób jego wytworzenia musi być zgodny z tą specyfikacją.

Specyfikacja produktu musi zawierać:
– nazwę produktu rolnego lub środka spożywczego,
– opis produktu rolnego lub środka spożywczego obejmujący w stosownych przypadkach surowce, główne cechy produktu rolnego lub środka spożywczego: fizyczne, chemiczne, mikrobiologiczne lub organoleptyczne,
– definicję obszaru geograficznego (dokładne określenie granic),
– dowody, że produkt rolny lub środek spożywczy pochodzi z obszaru geograficznego, z zaznaczeniem czy zachodzą na nim wszystkie, czy tylko niektóre etapy wytwarzania,
– opis metody uzyskiwania produktu rolnego lub środka spożywczego, a w stosownych przypadkach, oryginalne i niezmienne metody lokalne oraz informacje dotyczące pakowania,
– szczegóły, z których wynika związek między jakością i cechami charakterystycznymi produktu rolnego lub środka spożywczego a środowiskiem geograficznym,
– szczegóły, z których wynika związek między określoną jakością, renomą lub inną cechą charakterystyczną produktu rolnego lub środka spożywczego a środowiskiem geograficznym,
– szczegóły dotyczące struktur kontroli, czyli wskazanie jednostek dokonujących kontroli zgodności ze specyfikacją,
– szczegóły etykietowania,
– wszelkie inne wymagania określone przez przepisy krajowe lub unijne.

Także przy ubieganiu się o Gwarantowaną Tradycyjną Specjalność producenci muszą przedłożyć opis (specyfikację) produktu, która powinna zawierać:
– nazwę – tradycyjnie stosowaną lub oznaczającą tradycyjny, lub specyficzny charakter produktu,
– podanie opisu produktu rolnego lub środka spożywczego obejmujące jego główne właściwości fizyczne, chemiczne, mikrobiologiczne lub organoleptyczne,
– podanie opisu metody produkcji, którą producenci są zobowiązani stosować, w odpowiednich przypadkach, łącznie z właściwościami i cechami użytych surowców lub składników i metody otrzymywania produktu rolnego lub środka spożywczego,
– najważniejsze elementy określające specyficzny charakter produktu i, w odpowiednich przypadkach, wykorzystaną podstawę odniesienia,
– najważniejsze elementy świadczące o tradycyjnym charakterze produktu,
– minimalne wymogi oraz procedury kontroli specyficznego charakteru.

? Z jakimi kosztami wiąże się złożenie wniosku o rejestrację produktu rolnego lub środka spożywczego jako Chroniona Nazwa Pochodzenia, Chronione Oznaczenie Geograficzne lub Gwarantowana Tradycyjna Specjalność?

Stawka opłaty za dokonanie oceny wniosku o rejestrację produktu rolnego lub środka spożywczego jako Chroniona Nazwa Pochodzenia, Chronione Oznaczenie Geograficzne lub Gwarantowana Tradycyjna Specjalność zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lutego 2005 r. w sprawie stawek opłat za dokonanie niektórych czynności związanych z rejestracją nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. U. z 2005 Nr 36, poz. 323) wynosi 300 zł.

Wpłat należy dokonywać na konto dochodów budżetowych Urzędu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi:
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Biuro Administracyjno-Budżetowe
22 1010 1010 0052 3622 3100 0000

? Gdzie należy składać wnioski o rejestrację?

Wnioski o rejestrację nazwy jako Chronionej Nazwy Pochodzenia, Chronionego Oznaczenia Geograficznego lub Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności składa się do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

? Czy w Polsce są już produkty, których nazwy zostały zarejestrowane jako Chroniona Nazwa Pochodzenia, Chronione Oznaczenie Geograficzne lub Gwarantowana Tradycyjna Specjalność?

Informację na temat zarejestrowanych produktów można znaleźć tutaj.

? Co to jest Chroniona Nazwa Pochodzenia?

Chroniona Nazwa Pochodzenia (ang. Protected Designation of Origin – PDO) to nazwa, którą określa się produkt:
– pochodzący z określonego miejsca, regionu lub, w wyjątkowych przypadkach, kraju,
– którego jakość lub cechy charakterystyczne są w istotnej lub wyłącznej mierze zasługą szczególnego środowiska geograficznego, na które składają się czynniki naturalne i ludzkie; oraz
– którego wszystkie etapy produkcji odbywają się na określonym obszarze geograficznym.