Szabel w zalewie
Szabel w zalewie
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2007-03-21
  • kategoria Warzywa i owoce
  • województwo woj. wielkopolskie

Wygląd:

Strąki młode, dobrze wybarwione, jędrne, na przekroju widoczne niewykształcone ziarna

Kształt:

Typowy dla fasoli szparagowej w całości

Rozmiar:

Strąki długości 12-15 cm

Barwa:

Barwa strąków żółta, na przekroju kolor nieco jaśniejszy, zalewa klarowna, prawie bezbarwna

Konsystencja:

Strąki gładkie, elastyczne, o dość twardej konsystencji

Smak:

Delikatny, charakterystyczny dla fasolki smak i zapach

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

Fasolka szparagowa, na terenach Wielkopolski zwana szablem, znana i uprawiana jest od wielu lat. Powszechna uprawa związana jest z niskimi wymaganiami tej rośliny. W wielu domach fasolkę gotowano jako jarzynę w całości lub podawano w postaci zupy tzw. szabelkówki. Przygotowywano także zapasy na zimę w postaci przetworów w lekko zakwaszonej zalewie lub marynowanych. Wiele rodzin wielkopolskich uprawiało i doceniało fasolkę „od zawsze”. Zimą przechowywano ją w postaci przetworzonej. Wykorzystywano różne odmiany fasolki: pnące i niskopienne, zielone i żółte. Maria Disslowa w podręczniku Jak gotować pisze na wstępie rozdziału Fasolki i groch: Wszelkie potrawy z roślin strączkowych odróżniają się wysoką pożywnością. (…) Szczególniej zimą, kiedy po małych miasteczkach i u mniej zamożnych mieszkańców wsi świeżych jarzyn prawie się nie używa, i nawet ich nabyć nie sposób, rośliny strączkowe do pewnego stopnia zastępują inne jarzyny i wprowadzają duże urozmaicenie w jadłospisie. Maria Ochorowicz-Monatowa w Uniwersalnej książce kucharskiej podaje wiele tradycyjnych sposobów podania fasoli: Fasola szparagowa: Fasolki szparagowe są dwojakie. Jedne grubsze strączki jasnożółtego koloru, drugie cieńsze zielone (…) żółta jest tańsza, zielona droższa. (…) Młodą fasolę ugotować w słonej wodzie do miękkości i podać jako jarzynę polaną suto masłem ze zrumienioną bułeczką Fasola zielona po angielsku (ugotowana w słonej wodzie podduszona z masłem) Fasola zielona po francusku (duszona z cebulą, siekanym koprem, natką pietruszki, przyprawiona gałką muszkatołową i sokiem z cytryny) Fasolka zielona na kwaśno (duszona z octem winnym lub cytryną, na końcu z masłem) Fasolka szparagowa na kwaśno ze śmietaną. Przepisy na różne sposoby przedłużania trwałości fasolki szparagowej przekazywane były z pokolenia na pokolenie. Jeden ze starszych przepisów na marynowaną fasolkę znajdujemy także w książce Lucyny Ćwierczakiewiczowej Jedyne praktyczne przepisy konfitur, likierów, marynat i ciast, która podaje: Wybrać najcieńszą, świeżą zupełnie i bardzo zieloną fasolę, obciągnąć nitkę, z boku zostającą, i napchać w butelki, założyć watą i owiązać pęcherzem. Wstawić w kociołek z zimną wodą, postawić na ogniu (…) gotować całą godzinę (…) Nie wyjmować butelek aż woda zupełnie ostygnie. Spośród produktów, wytwarzanych w oparciu o tradycyjne i sprawdzone receptury, na szczególne wyróżnienie zasługuje fasolka w zalewie – wielkopolski szabel. W latach siedemdziesiątych, poza uprawą w przydomowych ogródkach, powstały na terenie województwa wielkopolskiego plantacje fasoli szparagowej, z których surowiec dostarczano do przetwórni owocowo-warzywnych. Wiórek to mała osada położona przy granicy Wielkopolskiego Parku Narodowego. To tutaj przetwarza się warzywa i owoce w oparciu o stare, sprawdzone receptury. Większość warzyw i owoców pochodzi z upraw położonych w otulinie Wielkopolskiego Parku Narodowego. Surowiec do przetworu stanowi polska odmiana fasoli szparagowej „Złota Saxa”. Zalewa przygotowywana jest z wody z dodatkiem cukru, soli i szczypty kwasku cytrynowego. Słoje z fasolą szparagową w zalewie poddaje się sterylizacji, co gwarantuje możliwość długiego przechowywania. Szabel z przetwórni w Wiórku może stanowić podstawę do przyrządzania różnych wersji fasoli szparagowej podawanej jako jarzynka do obiadu. Przykłady różnego wykorzystania fasoli szparagowej mogą stanowić przepisy wymienionych wcześniej autorek oraz inne z różnych książek kucharskich. Maria Disslowa w podręczniku Jak gotować w rozdziale pt. Fasolki i groch przedstawia przepisy m.in. na fasolkę szparagową np.: Fasolka szparagowa lub zielona z masłem Fasolka zielona Fasolka duszona Fasolka z gruszkami Fasolka w korzennym sosie.