Placek spod kamienia
Placek spod kamienia
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2007-04-20
  • kategoria Wyroby piekarnicze i cukiernicze
  • województwo woj. świętokrzyskie

Wygląd:

Ciasto - składające się z trzech warstw, przekładane śmietaną. Na przekroju widoczny marmurkowy wzór ciemnego ciasta otoczonego białym ciastem.

Kształt:

Kształt prostokątny, na przekroju widoczny układ warstw ciasta i nadzienia śmietanowego.

Rozmiar:

Wielkość w zależności od wykorzystanej formy.

Barwa:

Wierzchnia strona ciasta ma barwę pociemniałego złota, w środku ciasto na przemian ma kolor jasny i ciemny.

Konsystencja:

Po upieczeniu ciasto jest dość twarde. Po upływie 2-3 dni staje się bardziej miękkie i elastyczne.

Smak:

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

Placek spod kamienia to ciasto przygotowywane od początku XX wieku przez mieszkańców dawnej parafii Wąchock. Nazwa tego ciasta pochodzi od techniki, jaką stosowano to tego, aby ciasto dojrzało do spożycia, mianowicie ciasto przygniatano deską, na której umieszczano kamień. Takie obciążenie sprawiało, że wszystkie warstwy lepiej łączyły się ze sobą - „przeszły sobą”. Dzięki temu ciasto dawało się lepiej pokroić (zmiękło i skleiło się) oraz nabrało właściwych walorów smakowych. Jak wynika z informacji zebranych od najstarszych kobiet z tych okolic, było to ciasto jak na pierwszą połowę XX wieku proste, ale wykwintne. Jego prostota wynikała m.in. z „prymitywnego” sposobu „dojrzewania” do spożycia. A więc 2-3 dniowe leżakowanie pod obciążeniem czystym, do tego tylko przeznaczonym w miarę płaskim kamieniem. Kamień musiał mieć odpowiedni kształt i wielkość tak aby można było równomiernie obciążyć ciasto i nie uszkodzić go. Placek spod kamienia był w tych okolicach tradycyjnym świątecznym przysmakiem wypiekanym również z okazji innych większych uroczystości. Jak wynika z przeprowadzonego wywiadu etnograficznego z mieszkankami tych okolic - w latach rozkwitu Ośrodków Nowoczesnej Gospodyni (lata 60. i 70.) kobiety, które na kursach gotowania i pieczenia zdobywały wiedzę między innymi z zakresu żywienia oraz poznawały nowe przepisy na potrawy i ciasta, zawsze wypiekały na uroczyste zakończenia takich kursów rodzime specjały wśród których wyjątkowe miejsce zajmował placek spod kamienia. Placek spod kamienia był też nierozerwalnie związany ze wszystkimi imprezami lokalnymi, które wówczas miały miejsce w okolicach Skarżyska Kościelnego w szczególności z tradycyjnie co roku obchodzonymi dożynkami. „Placek spod kamienia” zajął II miejsce w kategorii produktów pochodzenia roślinnego podczas V edycji konkursu wojewódzkiego „Nasze Kulinarne Dziedzictwo” w 2005 r.