Cieszyńska herbata przeciw kaszlowi
Cieszyńska herbata przeciw kaszlowi
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2008-03-26
  • kategoria Napoje
  • województwo woj. śląskie

Wygląd:

Płyn w kolorze bordowym, mętny

Kształt:

W zależności od użytego naczynia

Rozmiar:

W zależności od użytego naczynia

Barwa:

Jasnobordowy

Konsystencja:

Płyn lepki, klejący

Smak:

Smak słodkawy, zapach ziołowy

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

Herbata przeciw kaszlowi to napój leczniczy znany od dawna i bardzo popularny wśród mieszkańców Śląska Cieszyńskiego. Emilia Kołder, autorka Kuchni śląskiej (Ostrawa 1972 r., s. 195) podając przepis na tę popularną herbatę, pisze: (…) do garnka wlać wodę, dodać kwiat bzu czarnego, jęczmień lub owies i pokajane figi, gotować godzinę pod szczelnym nakryciem. Następnie zdjąć, ostudzić i przecedzić przez gęste płótno. Przechowywać w chłodnym miejscu. Przed użyciem odgrzać i dodać miód. Bez czarny jest ceniony w lecznictwie ze względu na swoje właściwości. W kwiatach bzu czarnego zawarte są liczne flawonoidy (gł. glikozydy kwercetyny), kwasy wielofenolowe, ślady olejków eterycznych, garbników, natomiast w owocach znajdują się barwniki antocyjanowe, kwasy organiczne, cukry. Odwar z kwiatów jest doskonałym lekiem napotnym i moczopędnym. Wywar z owoców również działa jako lek napotny. Od dawien dawna miodom pszczelim przypisuje się wartości lecznicze. Dotyczy to zarówno zastosowań wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Miód jest naturalnym antybiotykiem, przez co chętnie stosowany jest podczas przeziębień. W chorobach dolnych dróg oddechowych, m.in. w zapaleniu oskrzeli, miód stosowany jest ze względu na swoje właściwości wykrztuśne. Owoc figi oprócz walorów smakowych, ma również właściwości lecznicze. Odtruwa i odkwasza organizm, wspomaga funkcjonowanie układu hormonalnego, a także działa przeciwbakteryjnie i wykrztuśnie. Jęczmień zwany jest „ziółkiem szpitalnym – dobrym na wszystko”. Może być pomocny przy schorzeniach dróg oddechowych, przewodu pokarmowego, biegunkach, schorzeniach dróg moczowych i nadciśnieniu. Odwar z jęczmienia można stosować do płukania gardła. Natomiast owies uważany jest za podstawę wyżywienia narodów północy. W przetworach (np. płatki) jest pokarmem korzystnym dla każdego, a szczególnie dla dzieci i osób chorych. Napar z ziarna może być stosowany do picia jako środek na bezsenność. Odpowiednio sporządzona mieszanka ze składników tak bogatych we właściwości lecznicze stanowiła o skuteczności i jednocześnie o dużej popularności tego naparu. We wstępie wyżej cytowanej Kuchni śląskiej redaktor publikacji Jan Korzenny pisze: Region Śląska Cieszyńskiego posiada własną specyfikę w zakresie kulinarnym, wywodzącą się z tradycji w tej dziedzinie. Dalej czytamy: (…) autorką Kuchni jest śląska gospodyni, mieszkająca w Cieszyńskiem, od urodzenia, będąca od wielu lat kucharką wesel śląskich, różnych uroczystości, znająca bardzo dobrze sprawy kulinarne tego terenu. (…) Ponadto zapoznaje ze specyficznymi sposobami przyrządzania potraw znanych tylko na tym terenie. O herbacie, napoju używanym przez mieszkańców Ziemi Cieszyńskiej, napisano w publikacji Płyniesz Olzo…. Zarys kultury materialnej ludu cieszyńskiego (praca zbiorowa pod red. Daniela Kadłubca, 1972 r., s. 195): Oprócz kawy gotowały gospodynie również tej, czyli herbatę (…) Gotowano ją w święta lub w jakieś uroczystości rodzinne. Podana bez cukru stanowiła lek doraźny przy zaburzeniach żołądkowych. W tym samym celu gotowano herbatę (…). Ponadto Elżbieta Łabońska w publikacji Śląska kucharka doskonała (1989 r., s. 44) podaje przepis na mieszankę ziołową całoroczną oraz stare receptury na herbaty lecznicze, zalecając: Każdy rodzaj ziół suszyć oddzielnie. Dalej autorka pisze: Zioła przechowuje się po wysuszeniu w czystych płóciennych woreczkach w miejscu suchym i przewiewnym. Zioła powinno się suszyć co roku, gdyż dłużej przechowywane tracą częściowo swoją moc. W przeszłości ten leczniczy napój był popularny na Śląsku Cieszyńskim, kiedy nie było tak łatwego jak obecnie dostępu do gotowych medykamentów. Teraz jest mniej popularny, ale jeszcze używany przez tych mieszkańców Śląska Cieszyńskiego, którzy nadal wierzą w skuteczność tradycyjnej herbaty przeciw kaszlowi.