Zupa z żółtej brukwi / Zupa z żôłtich wrëków
Zupa z żółtej brukwi /  Zupa z żôłtich wrëków
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2006-02-28
  • kategoria Gotowe dania i potrawy
  • województwo woj. pomorskie

Wygląd:

Zupa z brukwią i gęsiną; widoczne kawałki mięsa gęsi, brukiew pokrojona w podłużne paski, krojona marchew i ziemniaki

Kształt:

Podłużne kawałki brukwi o wymiarach 3-5 cm długości, małe kawałki mięsa, okrągłe kawałki marchwi i kostki ziemniaków

Rozmiar:

Danie mieści się w głębokim talerzu

Barwa:

Złocisty kolor brukwi, brązowy mięsa, pomarańczowe kawałki marchwi oraz żółte ziemniaków

Konsystencja:

Płynna z kawałkami brukwi, mięsa, marchwi oraz ziemniaków

Smak:

Smak słodkawy, zapach brukwi i majeranku

Dodatkowe Informacje:

Podaje się jako danie główne, bardzo smaczna potrawa jednogarnkowa

Tradycja:

Jak podaje Błaszkowski w Tradycyjnej ludowej kulturze materialnej Kaszub: Kaszubi od niepamiętnych czasów prowadzą osiadły tryb życia i właściwą mu gospodarkę rolniczo-hodowlaną. (...) Trzonem rolnictwa były gospodarstwa „gburskie” zamożnej warstwy chłopów. Uprawa była nastawiona na produkcję zbóż, strączkowych, okopowych w tym ziemniaków, brukwi, rzepy, marchwi oraz warzyw takich jak cebula. Ziemię pod uprawę warzyw okopowych nawożono obornikiem, a następnie „uciągano” w redliny. Brukiew i marchew dołowano na polu. Z liści brukwi robiono w specjalnych dołach kiszonkę dla bydła. Pożywienie Kaszubów było skromne. Podstawową potrawę stanowiły ziemniaki, które podawano codziennie na obiad. Gdy na wsi panowała bieda, rzadko na stole pojawiało się coś innego. Mówią o tym słowa piosenki: Cały tydzeń bulwë z mlecziem, bulwë z mlecziem, a w niedzielę sledza abo groch... (Bedeker Kaszubski, R. Ostrowska, I. Trojanowska, 1979). Wśród zup kaszubskich bardzo znane są: „miodny i kwasny bonk” (fasolowa na słodko-kwaśno), zupa „z żëłtëch wrëków”, „zôcerka z obóną”, „brzôdowa” i „czôrnina”. Jak podaje Bolduan w Nowym Bedekerze Kaszubskim: Bardzo popularna jest zupa z „żëłtëch wrëków”, czyli z brukwi sporządzana z pokrojonego w kostki tego warzywa, ziemniaków i mięsa, przeważnie gęsiny lub schabu. Przyprawia się ją majerankiem. Musi być dość gęsta, z tym, że mięso je się osobno, trzymając na widelcu. Ziemniaki podawano często w zupie z warzyw między innymi z brukwi i marchwi gotowanych na mięsie. Mięsa spożywano w małych ilościach. Siekana i w garnkach przechowywana gęsina, uchodząca za specjał kaszubski, służyła do kraszenia potraw i jako dodatek do zup. W niedziele i święta natomiast, a zwłaszcza w czasie uroczystości kościelnych lub rodzinnych, podawano na stół obfitsze jadła mięsne, przeważnie jednak gotowane, rzadziej pieczyste, przy czym wykorzystywano tu hodowlany drób: kury, gęsi i kaczki. (W. Błaszkowski, Tradycyjna ludowa kultura materialna Kaszub, 1965). Zupa z żółtej brukwi to potrawa z regionu Kaszub. Po kaszubsku nazywana jest z żôłtich wrëków. Brukiew gotowaną z gęsiną podawano jako danie główne na Kaszubach. Górale stosują mięso baranie. Przepis na brukiew znajduje się w książce kucharskiej Nauka Gotowania do użytku Ludu Polskiego wydanej w 1925 roku. Autor podaje, iż brukiew nadaje się do gotowania w jesieni: Brukiew jest dopiero dobra do gotowania w jesieni. Ostruganą brukiew pokrajać w plastry, sparzyć wrzącą wodą, gdy trochę przestygnie, wybrać, nalać gorącą wodą, ugotować z mięsem albo jakiem tłuszczem do miękkości, odcedzić(...). W Kaszubskiej kuchni brukiew zajmuje ważne miejsce, gdyż charakteryzuje się ciekawym smakiem i intrygującym zapachem. Krótki okres wegetacji jest kolejnym atutem brukwi, gdyż często uprawiana jest jako poplon. Co ważne roślina jest mało wrażliwa na przymrozki i udaje się na wszystkich glebach. W uprawie znajdują się odmiany o miąższu białym – są to odmiany głównie jadalne, a także o miąższu żółtym – przeważnie pastewne. Dawniej brukiew przechowywano w piwnicy: buraki ćwikłowe i brukiew ułożyć w kopczyki wysokie i piaskiem zasypać.