Wódka gdańska
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2008-12-19
  • kategoria Napoje
  • województwo woj. pomorskie

Wygląd:

Klarowny złoty płyn z płatkami złota.

Kształt:

Rozmiar:

Barwa:

Złocista.

Konsystencja:

Lepka ciecz.

Smak:

Typowy dla alkoholu.

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

„Gdańska gorzałka, toruński piernik, krakowska panna, warszawski trzewik – najlepsze rzeczy w Polsce” – głosi stare przysłowie przytoczone w opracowaniu Z. Przybylaka „Tradycyjna kuchnia pomorsko-wielkopolska”. Dzieje gdańskiej wódki, znanej także pod nazwami „Goldwasser” i „Złota wódka” sięgają końca XVI wieku, kiedy to z Niderlandów przybył do Gdańska Ambrosius Vermeulen. Jemu to właśnie przypisuje się recepturę tego najsłynniejszego gdańskiego trunku. Produkt ten zyskał w ciągu kolejnych wieków dużą popularność w kraju i zagranicą. Kosztowali jej nie tylko gdańscy patrycjusze, ale znana była również w Portugalii i Hiszpanii, Francji i w Anglii. J. Samp w swym dziele pod tytułem „Bedeker gdański” przytacza słynną legendę, którą owiana jest gdańska wódka: „Dawni gdańszczanie, wiedząc doskonale, że receptura złotej wódki objęta jest ściśle strzeżoną tajemnicą firmową, wymyślili historię o bogactwie, a nawet rozrzutności tutejszych mieszczan. W czasach największego dobrobytu podobno celowali – dla rozrywki – złotymi monetami do kamiennej czaszy, nad którą widnieje posąg Neptuna. Słynna fontanna przy Długim Targu uległa więc zapchaniu. Pewnej nocy woda w niej była już tak szlachetna, że zamieniła się w wyborną wódkę. Wówczas bóg morza zaczął ją energicznie mieszać swym trójzębem i monety przemienione zostały w złocistą miazgę. Gdy sprawa wyszła na jaw, kto żyw biegł ku Neptunowej fontannie, by napełnić złotą wódką beczki i konwie. Najszybciej ponoć uwijał się właściciel lokalu, w którym później wódka ta była wytwarzana”. Choć dokładna receptura złotej wódki owiana była tajemnicą, w starych zapisach odnajdujemy informacje o składnikach tego „aromatycznego i zawiesistego trunku”, o których pisze M. Bogucka omawiając kuchnię i potrawy mieszczan gdańskich. Gdańska wódka sporządzana jest z mieszanki ziół i przypraw: badianu, kory cynamonu, gałki muszkatołowej, goździków, kardamonu, kolendry, melisy, mięty pieprzowej, rozmarynu, skórki pomarańczowej i cytrynowej. Wszystko to razem uciera się w moździerzu, zalewa na kilka dni wódką, następnie odcedza, doprawia koniakiem, cukrem, dodaje wody i płatki złota. Wzmianki o złotej wódce pojawiają się w wielu utworach literackich. Tym „napojem miłym dla Polaka” wznosi toast Sędzia w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza: „Niech żyje – krzyknął Sędzia, w górę wznosząc flaszę – / Miasto Gdańsk, niegdyś nasze, będzie znowu nasze! / I lał srebrzysty likwor w kolej, aż na końcu / Zaczęło złoto kapać i błyskać na słońcu”.