Truskawka kaszubska lub kaszëbskô malëna
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2008-01-03
  • kategoria Warzywa i owoce
  • województwo woj. pomorskie

Wygląd:

Owoce truskawki dojrzałe i gotowe do spożycia lub przetworzenia są czerwone, miękkie, szypułka-kielich łatwo odchodzi od owocu. Pierwsze owoce są duże lub średnie. Miąższ owocu posiada intensywnie czerwoną barwę. Owoce są jędrne, lekko twardawe, a zarazem soczyste. Na powierzchni truskawki znajdują się orzeszki, a wewnątrz nich nasiona. Orzeszki te są równomiernie zagłębione w miąższu owocu rzekomego i mają barwę od złotożółtej do ciemnoczerwonej. Kielich złożony z małych, wąskich działek, przylegających do owocu. Przykielichowa część owocu jest zaokrąglona i wyrównana. W miąższu znajduje się komora powietrzna.

Kształt:

Truskawka posiada dość zmienny kształt: kulisto-stożkowaty lub kulisto-nerkowaty. Przekrój podłużny ma kształt sercowaty, poprzeczny – okrągły. Kształt musi być jednorodny, bez żadnych nieprawidłowości.

Rozmiar:

Pierwsze owoce są duże lub średnie. Przeciętna masa owocu wynosi 6,0-8,0 g. Średnica owocu w jej najszerszym miejscu wynosi 1,5-3 cm.

Barwa:

Barwa skórki owocu ciemnoczerwona wyrównana na całej powierzchni, lekko błyszcząca. Natomiast po przekrojeniu intensywnie czerwona, równomiernie wybarwiona. - powłoka owocu musi być lśniąca - kolor musi być intensywno czerwony przy poziomie wybarwienia co najmniej 80%

Konsystencja:

Owoce jędrne, lekko twardawe a zarazem soczyste. Truskawka musi być jędrna w dotyku oraz nie może mieć śladu zgnilizny ani oznak choroby. Owoce są pokryte jedwabistą, bardzo cienką skórką, na której widoczne i wyczuwalne są pestki.

Smak:

Truskawka jest słodka w smaku. Posiada specyficzny intensywny, przyjemny aromat.

Dodatkowe Informacje:

Ze względu na warunki dojrzewania truskawkę kaszubską odróżnia od uprawianych w innych regionach większy poziom cukru w owocach. Wpływ ma na to specyficzny mikroklimat Pojezierza Kaszubskiego, w szczególności występujące tu chłodne noce i upalne dni (znaczne dobowe wahania temperatury).

Tradycja:

Truskawka kaszubska produkowana jest na obszarze powiatu kartuskiego, powiatu kościerskiego, powiatu bytowskiego oraz gminy Przywidz, Wejherowo, Luzino, Szemud, Linia, Łęczyce oraz Cewice. Pod nazwą truskawka kaszubska sprzedawane są wyłącznie truskawki z następujących odmian: Senga Sengana, Elsanta, Honeoye i należące do klasy „ekstra” lub kategorii „I”. Historia sprowadzenia truskawek na Kaszuby wzbudza kontrowersje, ale wiadomo, że zostały sprowadzone na ten obszar na początku XX w. Jednak niepodważalny jest fakt, że powierzchnia ich uprawy zwiększała się w tym regionie z roku na rok. Smak i popularność truskawek doprowadziły do znacznego wzrostu liczby upraw. Pola truskawkowe rozrastały się przez ponad pół wieku, by ostatecznie stać się nieodłączną częścią kaszubskiego krajobrazu. Właśnie ich obfitość doprowadziła do tego, iż podjęta została decyzja o urządzeniu i zorganizowaniu – na początku lat 70. ubiegłego wieku - święta Truskawkobrania. Jest to impreza plenerowa odbywająca się od 1971 roku w pierwszą niedzielę lipca na Złotej Górze nieopodal Brodnicy Górnej. O popularności Truskawkobrania świadczy także liczba osób, które biorą w nim udział. Impreza ta jest największą imprezą w tym regionie. Szacuje się, iż w Truskawkobraniu 30 czerwca 2002 r. wzięło udział 30 000 osób, w 2004 r. i 2005 r. było już ich około 40 000. O popularności tego święta świadczy również fakt, iż w ciągu jednego dnia w 2005 r. sprzedano tam prawie 2 tony truskawek. Podczas Truskawkobrania odbywają się liczne konkursy, w tym związane z truskawką np. na najlepsze ciasto truskawkowe oraz organizowany jest konkurs na „truskawkową fraszkę”. O renomie tego produktu świadczą również liczne artykuły i dowody pokazujące, iż stał się on częścią kultury i tożsamości ludzi tu mieszkających. W prasie lokalnej publikuje się informacje o walnych zgromadzeniach Kaszubskiego Stowarzyszenia Producentów Truskawek, o zamiarze wprowadzenia logo przez stowarzyszenie zawierającego kaszubskie motywy, o tym, że dla producentów truskawek zorganizowano szkolenie itp. O wyjątkowości i popularności truskawki kaszubskiej świadczy poziom upraw truskawki w tym regionie, a także liczne wzmianki prasowe pokazujące, iż wszystko, co dotyczy truskawek jest bardzo ważne dla mieszkańców Kaszub. Na wspomnianym obszarze geograficznym znajduje się aż ok. 1500 plantacji truskawek, co świadczy o bardzo dużym znaczeniu gospodarczym tego owocu dla regionu. Ponadto o dużym znaczeniu społeczno-gospodarczym truskawki kaszubskiej dla regionu może świadczyć fakt, że gospodarstwa rolne na obszarze Kaszub mają charakter rodzinny. Średnia ich wielkość to około 8 ha. W szczególności zwracają uwagę wysiłki producentów truskawek związane z jednoczeniem się i wspólnym występowaniem w sprawie truskawki kaszubskiej oraz działaniami mającymi na celu zachowanie jej jakości i smaku. O renomie tego produktu świadczy też fakt, że po otrzymaniu odpowiedzi na pytanie skierowane przez stowarzyszenie do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi organizowane jest spotkanie, a odpowiedź jest publicznie odczytywana. Następnie informacja o tej odpowiedzi jest publikowana w lokalnej prasie jako coś, co ma istotne znaczenie dla mieszkańców tego obszaru. Powstały również liczne prace i opracowania dotyczące zasad uprawy truskawek na tym obszarze z uwzględnieniem występujących tu warunków klimatycznych i glebowych. Organizowane są również szkolenia i seminaria dla producentów truskawek, a informacje o nich zainteresowani producenci mogą znaleźć w prasie lokalnej. O renomie truskawki kaszubskiej mogą świadczyć działania podejmowane przez odbiorców (chłodnie i zakłady przetwórcze), którzy pozostawiają rezerwy na potrzeby skupu truskawek kaszubskich pojawiających się później niż truskawki z innych regionów kraju. Renomę potwierdzają również próby sprzedawania truskawki z innych regionów, wcześniej dojrzewających, pod nazwą truskawka kaszubska. Renoma truskawki kaszubskiej jest ściśle związana z miejscem jej pochodzenia. Słabe gleby i surowy klimat Pojezierza Kaszubskiego wpływają na opóźnienie czasu kwitnienia truskawek i krótszy okres wegetacyjny. Urozmaicona rzeźba polodowcowa, charakteryzująca się licznymi oczkami wodnymi oraz jeziorami rynnowymi, sprzyja uprawom tryskawek i umożliwia efektywne nawadnianie. Oddziaływanie czynników naturalnych, w szczególności surowego klimatu, korzystnie wpływa na proces rozwoju i dojrzewania truskawek, a bardzo słabe gleby i niekorzystne warunki gospodarowania nie sprzyjają innym uprawom. Duże różnice w wysokości względnej umożliwiają uprawę truskawki na stokach wystawionych na działanie promieni słonecznych, co gwarantuje właściwe dojrzewanie owoców. To wszystko, w połączeniu z lekko kwaśnymi glebami, powoduje, że Kaszuby bardzo sprzyjają uprawie truskawek. Na Pojezierzu Kaszubskim występują rozległe pola truskawkowe i region słynie z tego owocu. Renomy, jaką teraz posiada truskawka kaszubska, nie dałoby się uzyskać gdyby nie warunki klimatyczne, które sprzyjają uprawom na tym terenie.