Ruchanki
Ruchanki
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2008-07-09
  • kategoria Wyroby piekarnicze i cukiernicze
  • województwo woj. pomorskie

Wygląd:

Owalne placki o złocisto-brązowej, chropowatej skórce.

Kształt:

Kształt płaskich, okrągłych lub owalnych krążków.

Rozmiar:

Wielkość około 5-7 cm średnicy i około 0,5 cm grubości.

Barwa:

Barwa zewnętrzna: brązowa (od złotej do ciemnobrązowej). W przypadku ciasta chlebowego na przekroju barwa szara lub ciemnoszara. W przypadku ciasta drożdżowego barwa żółtawa.

Konsystencja:

Zwarta, jednolita, miękka i sprężysta.

Smak:

W przypadku ciasta chlebowego smak lekko kwaśny. W przypadku ciasta drożdżowego smak słodkawy.

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

Tradycja wypieku ruchanek z ciasta chlebowego sięga odległych czasów przedwojennych. Autochtoni mieszkający na Kaszubach potwierdzają, że przed wypiekiem chleba w piecu chlebowym, gospodyni smażyła owe placki, gdy zabrakło chleba na śniadanie. Odejmowała z dzieży porcję ciasta chlebowego na żytniej mące i smażyła w tłuszczu na patelni niewielkie placki, które spożywano z cukrem i popijano kawą zbożową. Kaszubskie gospodynie potwierdzają również, że u ubogiego gospodarza piekło się placki bez tłuszczu na tzw. „sztimrze”, czyli kręgach piecyka żelaznego. Od czasów powojennych, znany jest drugi sposób przygotowywania ruchanek - z ciasta drożdżowego i mąki pszennej. Przygotowuje się go podobnie jak pączki i smaży w tłuszczu na patelni z obu stron. Ten rodzaj ruchanek przygotowywano w okresie zapustów. „Przebieranie się jako element zabaw karnawałowych było rozpowszechnione we wszystkich strefach ówczesnej Polski. O maskaradach miejskich lub dworskich informują nas wszyscy pamiętnikarze czasów saskich. Na wsi naturalnie postacie były bardzo prymitywne i dostosowane do stylu życia gromad. Na Kaszubach w okresie zapust chodzili gwiżdże – kolędnicy. (…) Przebierańcy nie byli intelektualistami, a ludźmi, którzy umieli i chcieli pokazać swoich sąsiadów w krzywym zwierciadle. Wynagrodzeniem przebierańców były „placki”, „ruchanki”, czasem kawał kiełbasy czy kwarta piwa” (Wacław Odyniec, „Życie i obyczaje ludu pomorskiego w XVII i XVIII w.”, wydawnictwo morskie, Gdynia 1966). Nazwa „ruchanki” pochodzi od słowa „wyruchane”, czyli wyrośnięte i wyrobione. „Szczególnością kociewskiego asortymentu, tu i ówdzie znanego również w innych częściach Pomorza, były ruchanki, czyli placki z ciasta drożdżowego smyrlone (smażone) w tłuszczu na patelni. Ich nazwa wzięła się stąd, iż ciasto wcześniej musiało być dobrze wyruchane, czyli wyrobione i wyrośnięte” (K. Peplińska, „W kuchni i przy stole. Ksiónżka o teściu na Kociewiu”, 2002). Receptura i sposób przyrządzania ruchanek zachowany jest w starych wydawnictwach kulinarnych oraz w starych zeszytach kaszubskich gospodyń wiejskich. Sposób ich wypieku nie zmienił się od lat, a jego skład przekazywany jest z pokolenia na pokolenie. Współczesne ruchanki (racuszki), w szczególności te z mąki pszennej, mogą być także przygotowywane z dodatkiem jabłek i podawane z bitą śmietaną, dżemem, a nawet czekoladą.