Okrasa z gęsiny / òbòna
Okrasa z gęsiny / òbòna
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2006-02-22
  • kategoria Produkty mięsne
  • województwo woj. pomorskie

Wygląd:

Zmielona masa mięsna uformowana na półmisku i otoczona wianuszkiem pokrojonej w kostkę cebuli

Kształt:

Okrągły, wypukły

Rozmiar:

Zależnie od potrzeb

Barwa:

Brązowy, widoczne zioła i przyprawy oraz kawałki tłuszczu

Konsystencja:

Konsystencja stała, masa mięsna, lepka, wilgotna

Smak:

Smak podobny do tatara, zapach ziół i przypraw

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

Kaszubi często używali i używają tłuszczu gęsiego lub kaczego jako omasty do zup (zôcerka z òbòną), kapusty lub jako dodatku do gotowania ziemniaków. Na Pomorzu ludność chłopska część wyhodowanych gęsi przeznaczała na domowe potrzeby. Pieczono je i wytopionego smalcu używano do kraszenia potraw. Wśród mięs na Pomorzu ptactwo odgrywało szczególną rolę, a zwłaszcza słynna kiedyś w krajach niemieckojęzycznych i do dziś znana w Niemczech gęś pomorska. W kaszubskich zagrodach hodowano kiedyś stada gęsi, które były wypasane na wolnym powietrzu. Ptactwo sprzedawano na rynku gdańskim i słupskim, a stamtąd transportowano koleją do Berlina. Pomorskie gęsi przyrządzane na wiele sposobów stanowiły i stanowią nadal ważny element świątecznego stołu czy dodatku do posiłków codziennych. Okrasa z gęsiny po kaszubsku nazywana òbòną może być przyrządzana z piersi gęsi lub z mięsa wraz z kośćmi posiekanego tasakiem. Do siekania okrasy gęsiej na Kaszubach stosowano specjalną drewnianą nieckę, tak zwany „skrzynówek”. Tak jak dawniej również i obecnie Kaszubi przygotowują „piersniczi” („pierśniki”) zwane półgęskami – wycięte piersi gęsi. Tradycja ta sięga czasów, gdy nie było jeszcze innej możliwości przechowywania mięsa niż tylko peklowanie i wędzenie. Wiele publikacji zawiera informacje o kaszubskich przysmakach. Òbòna wymieniana jest jako tradycyjna potrawa regionu Kaszub między innymi w Nowym Bedekerze Kaszubskim: Innym przysmakiem jest „òbòna” (okrasa). Surowe mięso z gęsi sieka się tasakiem w specjalnym twardym korytku drewnianym, razem z kośćmi (może być też bez kości) i tłuszczem, potem wkłada do glinianych garnków i przesypuje solą. Òbònę dodaje się do różnych potraw, do zup, sosów i chleba. Najsmaczniejsze są odsmażane lub trampane (utłuczone) ziemniaki z òbòną, spożywane z „kwasnym mlékiem” lub maślanką. O menu kaszubskim pisze również Róża Ostrowska i Izabella Trojanowska w Bedekerze Kaszubskim: Zimą używana jest również inna specjalność kaszubska: „Gęsô okrasa” – gęsina siekana wraz z kośćmi i solona w skrzynówku, czyli drewnianej niecce. Jak podaje Wojciech Błaszkowski w Tradycyjnej ludowej kulturze materialnej Kaszub, pożywienie Kaszubów było na ogół skromne, a mięsa spożywano mało. Wędzona wieprzowina, wołowina lub baranina służyła raczej do kraszenia potraw, podobnie jak siekana i w garnkach przechowywana gęsina („gęsia okrasa”), uchodząca za specjał kaszubski.