Gòlce / nadzy klosczy (kluski ziemniaczane)
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2008-03-31
  • kategoria Gotowe dania i potrawy
  • województwo woj. pomorskie

Wygląd:

Wygląd nieregularny, formowane podłużne kluski o postrzępionych brzegach

Kształt:

Kształt nieregularny, podłużny, kluskowy

Rozmiar:

Wielkość małych kopytek 3 x 1 cm

Barwa:

Szara

Konsystencja:

Zwarta, miękka, sprężysta

Smak:

Gotowanych ziemniaków z dodatkiem mąki i przypraw

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

Ziemniaki wraz z ich upowszechnieniem na Pomorzu bardzo szybko stały się podstawowym produktem w żywieniu. Bulwë ratowały tutejszą ludność przed wielkimi klęskami głodu w XIX i XX wieku. Są składnikiem wielu przepisów, w tym najrozmaitszych klusek z ziemniaków gotowanych bądź tartych surowych. Informacje o kluskach i sposobach ich przyrządzania odnajdujemy w wielu opracowaniach dotyczących kuchni pomorskiej. W wielotomowym dziele ks. B. Sychty Słowniku gwar kaszubskich (1968 r.) wymienionych jest kilkanaście ich rodzajów wraz z lokalnym nazewnictwem. W opracowaniu F. Lorentza (1934 r.) czytamy, że: głównym pożywieniem (Kaszubów) o każdej porze dnia były ziemniaki (bulva, tëfle), przyrządzane w najrozmaitszych postaciach. Używa się ich (…) w formie tartej, przerobionych na papkę czy kluski (…) Szczególnie ulubioną potrawą są tarte ziemniaki z maślanką. Na Kaszubach szczególnie popularne były i są golce, kluski z tartych surowych ziemniaków kładzione na wrzącą wodę lub mleko. Golce, zwane też kluskami „bez buksów”, czyli bez spodni, kojarzone są z domowym wiejskim jedzeniem. Informacje o kloskach bez buksów i z buksami znajdujemy we wspomnianym opracowaniu ks. B. Sychty. O powszechnie na Kaszubach jadanych kulistych golcach z surowych tartych ziemniaków spożywanych z mlekiem pisze L. Malicki (1972 r.). Nazywane też bywają nagimi kluskami (nadzy klosczy) i pod tą nazwą występują wśród wielu rodzajów potraw kaszubskich wymienianych przez A. Fischera. O nagich kluskach przygotowywanych tylko z tartych ziemniaków bez domieszki mąki wspomina B. Grzędzicki (1980 r.), omawiając pożywienie mieszkańców Chmielna. Informacje o golcach zamieszczone zostały również w opracowaniu dotyczącym tradycyjnej kuchni pomorsko-wielkopolskiej (2005 r.). Stąd też dowiadujemy się, że golce w okolicach Chojnic nazywano też „nowocześnie” kuglankami. Gołe kluski podawano nie tylko z mlekiem, polewane też bywały tłuszczem ze skwarkami ze stopionej słoniny. W innych wariantach na terenie Pomorza popularne były gołe kluski z marchwią lub banią, czyli dynią.