Brëjka – kawa po kaszubsku
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2012-01-17
  • kategoria Napoje
  • województwo woj. pomorskie

Wygląd:

Płyn o brązowo-mlecznym zabarwieniu.

Kształt:

W zależności od naczynia.

Rozmiar:

W zależności od naczynia.

Barwa:

Brązowo-mleczne.

Konsystencja:

Płynna.

Smak:

Zapach palonego zboża z wyczuwalnym aromatem cykorii.

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

Zwyczaj picia oraz przygotowywania kawy zbożowej został podpatrzony przez miejscową ludność u niemieckich kolonistów osiedlających się na ziemiach pomorskich. Napój ten szybko zyskał popularność i stał się najczęściej spożywanym napojem wśród robotników w miastach. Z czasem zwyczaj picia kawy zbożowej rozpowszechnił się na wsie, gdzie upowszechnił się po pierwszej wojnie światowej. Kawę zbożową spożywano na co dzień, a także jako napój podczas ciężkich prac w polu. O obecności tego napoju w życiu codziennym ludności kaszubskiej świadczą informacje zamieszczone przez R. Ostrowską i I. Trojanowską w „Bedekerze Kaszubskim” z 1978 roku: „Już kociołek zastawiła, wodę w nim gotuje I ze żëta spôlonégo kawę w nię wsëpuje. Kładze w wszytko cykoryji spore sztérë grupë, Potem fusë dużą łëżką zmnieszywo do kupë. Téj nę brëjkę leje w bank i zaléwô mlécziem, Wszytko jidze jij od ręki, żëwo i ze szëcziem”. Do przyrządzenia kawy zbożowej wykorzystywano ziarna żyta, pszenicy lub jęczmienia z dodatkiem sproszkowanego korzenia cykorii. Na początek wyprażano ziarna zbóż na patelni, mieszając je, by zbytnio się nie zrumieniły. Wysuszone w ten sposób ziarno mielono w młynku do kawy. Tak przygotowany ekstrakt mieszano ze sproszkowanym korzeniem cykorii. Całość zalewano wrzącą wodą. Używano również specjalnych młynków do palenia kawy, które wykonane były z blachy, wewnątrz której umieszczone było dwuskrzydłowe mieszadło, poruszane korbką na pokrywie młynka, służące do mieszania ziarna podczas jego prażenia. Miało to zapobiec przypaleniu ziarna. „Powszechnie spożywano kawę zbożową – o różnych recepturach – najczęściej z palonego jęczmienia, z dodatkiem korzenia cykorii. Z czasem, dla uszlachetnienia smaku dodawano parę ziaren prawdziwej kawy mielonej w ręcznym młynku” („Modrô Krôjna. Przewodnik po Muzeum – Kaszubskim Parku Etnograficznym we Wdzydzach Kiszewskich”, Pruszcz Gdański 2001).