Sójka mazowiecka
Sójka mazowiecka
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2009-05-11
  • kategoria Wyroby piekarnicze i cukiernicze
  • województwo woj. mazowieckie

Wygląd:

Gładki, błyszczący na zewnątrz, na przekroju porowaty farsz. Skórka z ciasta drożdżowego.

Kształt:

Kształt większego pieroga zakończonego warkoczem, na przekroju owalny.

Rozmiar:

Pieróg o długości około 15 cm.

Barwa:

Na zewnątrz od słomkowej do złoto-brązowej, na przekroju brązowo-miodowy.

Konsystencja:

Ciasto zwarte, gładkie, lekko chrupiące. Wewnątrz delikatny farsz, lekko zwięzły.

Smak:

Lekko słodki posmak ciasta, dominuje smak farszu – lekko kwaśnej kapusty z nutą grzybów, przypraw i specyficznym smakiem kaszy jaglanej i smażonego boczku i słoninki lub zapach oleju lnianego w okresie postu lub adwentu.

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

Pierogi mają w Polsce wielowiekową tradycję i w związku z tym często niesłusznie uważa się, że to typowe danie kuchni staropolskiej. Jednak to wenecki kupiec i podróżnik Marco Polo przywiózł je z Chin do Europy, a do Polski trafiły dzięki biskupowi Jackowi Odrowążowi, który zachwycił się ich smakiem będąc w pierwszej połowie XIII wieku w Kijowie. Na terenach położonych na wschód od Wisły, między innymi w gminie Cegłów, charakterystycznym daniem świątecznym były od dawien dawna pieczone pierogi. Gmina Cegłów położona jest w województwie mazowieckim, w powiecie Mińsk Mazowiecki. Gleby są mało urodzajne i mało przydatne dla rolnictwa, gdzie ponad trzydzieści procent powierzchni gminy zajmuje zwarty obszar lasów iglastych. Znaną potrawą wyrabianą w tych okolicach są pierogi wykonane z ciasta, cienko rozwałkowanego i wypełnionego kapustą, boczkiem lub słoninką, kaszą jaglaną i grzybami, następnie zapiekanego, zwane powszechnie „sójkami mazowieckimi”. Jak wynika z rozmów z mieszkańcami potrawę tę nazywano po prostu pierogami, dopiero w latach 50-tych XX wieku zaczęto określać je mianem „sójki” i od tego czasu nazwa weszła do powszechnego użytku. Na różnego rodzaju festynach gminnych, konkursach kulinarnych promujących region można posmakować sójki mazowieckiej, głównej potrawy podawanej podczas imprez. Tradycja wypieku tego smacznego produktu nie ginie i jest pieczołowicie kultywowana. Kiedyś pierogi przygotowywano wyłącznie z okazji świąt – w zależności od rodzaju święta w odpowiednim kształcie i z odpowiednim nadzieniem. Sójkę mazowiecką przygotowywaną na terenie Gminy Cegłów można było zjeść mniej więcej co dwa tygodnie, kiedy wypiekało się chleb. Nie była to więc potrawa odświętna, ale była na pewno niecodziennym daniem, smakowitą odmiennością w dość monotonnej wiejskiej diecie. Dla lepszego efektu wizualnego przed włożeniem sójek mazowieckich do pieca smaruje się je rozbełtanym jajkiem, wtedy nabierają połysku. Pierogi przygotowuje się od początku do końca ręcznie według tradycyjnych przepisów przekazywanych z pokolenia na pokolenie. „Gdy się piekło chleb i robiło się ciasto, to babcia ujęła tego ciasta i kleiła pierogi, one rozmaite były jedne mniejsze, inne większe. …Na łopatę i do pieca”. Dla różnej części Polski były regionalne odmiany pierogów o charakterystycznych nazwach jak: hreczuszki, sanieszki socznie, a jak pisał pan Janusz Bohdanowicz w komentarzu do Polskiego Atlasu Etnograficznego, t. III: „W Polsce wschodniej, na obszarze międzyrzecza Wisły, Narwi i Bugu dużą popularnością cieszą się tak zwane „pierogi pieczone”, „sujki” czy też od nazw nadzienia określane terminami „kasioki”, „kapuścioki” itp.”. Sójka mazowiecka należy do potraw tanich, łatwych do przyrządzania, pożywnych i bardzo smacznych, powstaje na bazie surowców często pochodzących z własnego gospodarstwa. Przepisy przysadzania tego wyjątkowego produktu mają ponad stuletnią tradycję.