Chleb razowy radziwiłłowski
Chleb razowy radziwiłłowski
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2010-07-21
  • kategoria Wyroby piekarnicze i cukiernicze
  • województwo woj. mazowieckie

Wygląd:

Prostokątne lub okrągłe bochenki o lekko porowatej, brązowej skórce.

Kształt:

Chleb ma kształt prostokąta lub okrągłego bochna, na przekroju kromka jest prostokątna lub owalna.

Rozmiar:

Bochenki są wielkości od 0,5 do 4 kg.

Barwa:

Skórka ma kolor brązowy, miękisz – ciemnobrązowy z odcieniem szarości, co jest charakterystyczne dla pieczywa z lokalnej mąki.

Konsystencja:

Konsystencja stała, skórka lekko porowata, miękisz elastyczny i sprężysty.

Smak:

Smak lekko kwaskowy, charakterystyczny dla pieczywa razowego.

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

Chleb od dawna stanowi podstawę wyżywienia ludzi. W przeszłości był on przygotowywany na wsi głównie z mąki żytniej. „Mąki każdy gospodarz i wyrobnik na swoją potrzebę używa żytniej” (T. Sobczak ”Konsumpcja żywnościowa chłopska w Królestwie Polskim w 2 połowie XIX i w początkach XX wieku”, Warszawa 1986 r.). Mąkę na chleb mielono w pobliskim młynie (do dziś istnieje młyn nad rzeką Rawką) „Ziarno żyta miele się raz, to znaczy, że kamienie młyńskie (…) powinny za jednym obrotem zemleć ziarno na mąkę zmieszaną z otrębami, czyli tak zwaną razówkę” (M. Sroczyński „Piekarz – praktyczne wiadomości dla pracowników zawodu piekarskiego”, Łódź 1920 r.). T. Sobczak w publikacji „Konsumpcja żywnościowa chłopska w Królestwie Polskim w 2 połowie XIX i w początkach XX wieku” podaje następujący przepis na chleb razowy, który przygotowywany był w okolicach Skierniewic: „Rozczynia się półtrzecia garnca żytniej mąki razowej, soli się i kwasi parę godzin. Po zakwaszeniu dodaje się sześć garncy takiej samej mąki, przyczynia się jak można najlepiej i tak pozostaje parę godzin. Gdy się rozczyn ruszy, robi się sześć bochenków, które leżą póki się w piecu nie wypali. Potem wymiata się z pieca ogień i popiół, chleb się wsadza i piecze się dwie godziny”. Jak wynika z przeprowadzonych wywiadów etnograficznych we wsi Radziwiłłów niemal w każdym gospodarstwie był piec do pieczenia chleba. Najpierw używano pieców glinianych, budowanych wewnątrz domów. W takich piecach ogień rozpalało się wewnątrz, dlatego też przed wsadzeniem bochnów chleba najpierw należało wyjąć rozgrzane węgle, popiół i niedopałki. Po pewnym czasie zaczęto budować piece z cegły, zmieniło się również ich usytuowanie, budowano je na podwórku lub też na zewnątrz, przy domu. Chleb pieczono przeważnie raz w tygodniu, zazwyczaj w sobotę, gdy było mało pracy w polu. W ten sposób przygotowany chleb można było spożywać przez tydzień, a nawet dłużej, gdyż ciągle zachowywał świeżość.