Warzonka kryształówka
Warzonka kryształówka
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2012-11-30
  • kategoria Napoje
  • województwo woj. lubelskie

Wygląd:

Ciecz koloru bursztynowego.

Kształt:

W zależności od naczynia.

Rozmiar:

W zależności od naczynia.

Barwa:

Bursztynowa – odcień zależy od długości podgrzewania cukru.

Konsystencja:

Płynna.

Smak:

Posmak i zapach karmelu z lekką nutą miodu wielokwiatowego.

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

Początki osadnictwa we wsi Werbkowice datuje się na rok 1394, jednak znaczący rozwój wsi rozpoczął się dopiero w XIX w. Związane to było z funkcjonowaniem gorzelni produkcyjnej w 1896 roku. Ostatecznie największy wpływ na rozwój Werbkowic i okolicznych wsi miała uruchomiona w 1963 roku najnowocześniejsza w Polsce cukrownia, która była ówcześnie największą w kraju. To zagłębie uprawy buraka cukrowego spowodowało, że cukier stał się podstawowym surowcem wykorzystywanym przez mieszkańców w każdej kuchni. Gospodynie używały go do produkcji dżemów, konfitur, kompotów oraz różnych nalewek. Pośród wszystkich produktów przygotowywanych na bazie cukru największym powodzeniem cieszyła się nalewka o nazwie warzonka kryształówka. „Nazwa warzonka istnieje już ponad pół wieku. Oznacza po prostu „warzenie” cukru w garnku na ogniu, czyli podgrzewanie, gotowanie, robienie karmelu. Jeśli chodzi o nazwę „kryształówka”, to przyjęła się w Werbkowicach, chyba przed dożynkami. Może to był rok 1980, może trochę wcześniej. Działające wtedy Koło Gospodyń Wiejskich w Werbkowicach, tak nazwało napój na cześć naszej Cukrowni Werbkowice i istniejącego Klubu Sportowego o nazwie „Kryształ” Werbkowice” (Wywiad etnograficzny przeprowadzony z mieszkańcami Werbkowic). Mieszkańcy od lat przygotowują warzonkę w ten sam sposób przy wykorzystaniu odpowiednich narzędzi, a także z użyciem surowców pochodzących z okolicznych terenów. Sposób przygotowania tej wykwintnej nalewki jest prosty, jednak wymagający skupienia i uwagi. Na początku należy cukier skropić wodą i mieszać aż do powstania karmelu. Następnie dodać sok z cytryny, zalać wodą i gotować (zbierając tworzącą się pianę). Odstawić z ognia i dodać trochę miodu. Na koniec należy powoli wlać do garnka spirytus. Tak przygotowana nalewka podawana była i jest do dnia dzisiejszego podczas różnych spotkań, uroczystości na ciepło bądź na zimno do słodkich ciast i deserów.