Polędwica nadwieprzańska
Polędwica nadwieprzańska
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2008-02-18
  • kategoria Produkty mięsne
  • województwo woj. lubelskie

Wygląd:

Wędzonka bez osłonki; barwa powierzchni jasnobrązowa do brązowej z odcieniem złocistym; niedopuszczalne jasne plamy niedowędzenia.

Kształt:

Wędzonka pieczona w kształcie spłaszczonego walca, bez osłonki.

Rozmiar:

Długość powyżej 25 cm.

Barwa:

Barwa jasnoróżowa do różowej; dopuszczalny odcień różowy opalizujący; na połowie obwodu górnej części polędwicy widoczna cienka warstwa tkanki łącznej oraz tłuszczu; dopuszczalne przetłuszczenie śródtkankowe; konsystencja mięśnia dość ścisła; plastry grubości 3 mm nie powinny się rozpadać.

Konsystencja:

Konsystencja ścisła; powierzchnia gładka, sucha, czysta, dopuszczalna lekko wilgotna.

Smak:

Charakterystyczne dla mięsa wieprzowego, peklowanego, wędzonego, pieczonego; wędzenie wyczuwalne.

Dodatkowe Informacje:

Wędzonka otrzymana z peklowanej polędwicy wieprzowej, wędzona, pieczona, półtrwała; polędwica wykrojona ze schabu bez tłuszczu lub z pozostawioną warstwą tłuszczu zewnętrznego średnio do około 2 mm oraz mizdrą; dopuszcza się miejscowe odkrycie mięśni na niewielkiej powierzchni; kształt spłaszczonego walca; w jednym końcu pętelka do zawieszania.

Tradycja:

Baranów dzięki bardzo korzystnemu położeniu geograficznemu przy szlaku podlaskim nad rzeką Wieprz umożliwiał przeprawę wpław, co stwarzało bardzo korzystne perspektywy rozwoju gospodarczego. Początkowo był małym miasteczkiem prywatnym, jednak dość ruchliwym. 18 marca 1544 roku król Zygmunt August zezwolił na jego założenie pod nazwą Baranów. Jego powstanie datuje się na tę datę, chociaż istniało uprzednio pod nazwą Laskowice i było niewielką wioską. Jak wszystkie miasta prywatne, Baranów zobowiązany był do uiszczania opłat wobec dziedzica. Początkowo miasto płaciło dziedzicowi tylko czynsz, później pojawiły się także inne powinności. Przejście gruntu na osoby trzecie wymagało każdorazowo zgody dziedzica. Rzemiosło, handel i rolnictwo stanowiły główne zajęcia mieszczan. W 1582 roku rzemieślnicy tworzyli liczną grupę, największą zaś grupą byli rolnicy. Podstawowym atrybutem miasta Baranowa stały się targi i jarmarki, który to czynnik wybitnie pobudzał rozwój gospodarczy miast. Istniejące targowiska odróżniały miasteczka tej skali od wsi. W 1553 roku król Zygmunt August udzielił miastu przywileju na targ tygodniowy w poniedziałek i trzy jarmarki. W tym okresie miasto pełniło rolę ośrodka rzemieślniczo-handlowego dóbr baranowskich. W skład ich wchodziły m.in. wsie otaczające Baranów. W 1626 roku działalność prowadziło 2 kowali, 2 krawców, 4 piekarzy, 4 szewców oraz 3 rzeźników. Od drugiej połowy XVII w. nastąpiły zmiany spowodowane zwiększeniem obciążeń wobec dziedzica. Do czynszu doszły daniny w naturze i robocizna. Proces przechodzenia z gospodarki czynszowej na system gospodarki folwarcznej był szczególnie niekorzystny dla małych miast prywatnych. Innym tragicznym wydarzeniem dla Baranowa był pożar, który nawiedził miasto w 1695 roku. Strawił dużą cześć domów mieszkalnych w rynku oraz ogromną część mieszczańskich i dworskich zabudowań gospodarczych. Był to duży cios dla mieszkańców, który zahamował rozwój miasteczka. Chcąc pomóc mieszkańcom doczesny właściciel rozpoczął starania o nowy przywilej na dodatkowe jarmarki. W 1861 roku miasto zajmowało 61 włók 8 mórg gruntu. Nadal głównym zajęciem mieszczan pozostało rolnictwo. Zajmowała się nim ok. połowa mieszkańców. Liczebnie przeważali mieszczanie „posiadający role”. O rolniczym charakterze miasta świadczy obszar 1433 mórg uprawianych gruntów. Baranów był głównym ośrodkiem handlowym okolicznych wsi należących do „dominium”. Odbywało się tu sześć jarmarków i poniedziałkowe targi. W 1870 roku Baranów zmieniono na osadę miejską. Nadal był on lokalnym ośrodkiem rzemieślniczo-handlowym, gdzie odbywały się targi i jarmarki, skupiające drobnych handlarzy i rzemieślników z okolicznych wsi. Od początku XIX w. w mieście prosperowały drobne zakłady produkcyjne i przemysłowe, w tym masarnia i tartak z dominującą liczbą karczm. W 1948 roku na terenie Baranowa powstała gminna spółdzielnia mająca na celu zrzeszenie już istniejących szynkarzy i rzemieślników we współpracy z rolnikami z okolicznych wsi. Powoli rozwijała się produkcja w masarni spółdzielni i wyrób tradycyjnych wędlin. Jedną z nich jest polędwica nadwieprzańska, której produkcja odbywa się od 1964 roku. Pod tą nazwą produktu funkcjonuje od 1975 roku. Nazwa ta pochodzi od restauracji Nadwieprzanka i rzeki Wieprz płynącej w sąsiedztwie Baranowa. Od momentu powstania masarni wykorzystywano tradycyjne receptury, a sposób wytwarzania wędlin przekazywano z pokolenia na pokolenie. Oryginalne receptury (m.in. bez udziału sztucznych konserwantów i polepszaczy) przetrwały do dzisiaj