Miód Pitny Półtorak
Miód Pitny Półtorak
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2005-10-04
  • kategoria Napoje
  • województwo woj. lubelskie

Wygląd:

Klarowny napój fermentowany z brzeczki miodowej.

Kształt:

Opakowania jednostkowe - gąsiorki, kamionki, beczułki.

Rozmiar:

Opakowania różnej pojemności – od 100 ml do kilku litrów.

Barwa:

Od złocistej do ciemnobursztynowej.

Konsystencja:

Produkt płynny.

Smak:

Smak wyjątkowy, a zapach przyjemny, miodowy.

Dodatkowe Informacje:

Zróżnicowana zawartość alkoholu i cukru dla różnych typów miodów pitnych stanowi o ich specyficznych cechach organoleptycznych. Miód pitny półtorak jest to napój otrzymany w wyniku fermentacji alkoholowej wodnego roztworu miodu pszczelego – brzeczki miodowej, składającej się z 1 objętości miodu i 0,5 objętości wody. Miód pitny półtorak wyróżnia się od innych wyrobów fermentowanych proporcją wody i miodu użytych do nastawu.

Tradycja:

Dzięki rozwojowi i udoskonalaniu metod produkcji na przestrzeni wieków polskie miody pitne charakteryzują się dużą różnorodnością. Historia produkcji miodów pitnych sięga początków państwowości polskiej. W zapisach hiszpańskiego dyplomaty, kupca i podróżnika Ibrahima Ibn Jakuba z roku 966 odnotowano, że „w kraju Mieszka I, obok żywności, mięsa, ziemi ornej obfituje miód, a słowińskie wina i upajające napoje zwą się miodami”. Kronikarz Gall Anonim opisując w swoich Kronikach dzieje Polski na przełomie XI i XII wieku, wspomina także o produkcji miodów pitnych. Materiały źródłowe opisujące polskie tradycje kulinarne z XVII oraz XVIII wieku wyróżniają już poszczególne rodzaje miodów pitnych. W zależności od metody produkcji, miody dzielono na: „półtoraki”, „dwójniaki”, „trójniaki” i „czwórniaki”. Każda z nich odnosi się do innego typu miodu pitnego - produkowanego z innych proporcji miodu i wody lub soku oraz o różnych okresach leżakowania. Poeta Adam Mickiewicz w „Panu Tadeuszu” - Historii szlacheckiej z roku 1811-1812 napisanej we dwunastu księgach wierszem, opisując m.in. życie codzienne szlachty, wielokrotnie wspomina o kielichach pełnych miodu, bez których nie mogły się obyć szlacheckie obyczaje i rozrywki. W księdze IV Dyplomacja i łowy znajdujemy opis poetycki karczm dzierżawionych przez Żyda Jankiela, które należały do dwóch skłóconych rodów: Horeszków i Sopliców. Z opisu wynika, jak wielkie znaczenie miały karczmy w owym czasie, których na obszarze Rzeczpospolitej było wiele, gdyż były to noclegownie z wyszynkiem dla podróżnych, a także miejsce różnych okazjonalnych spotkań, sejmików, czy innych uroczystości, które zazwyczaj odbywały często przy szklanicy miodu pitnego: „Dziś miejsce Gerwazego, najdalsze od progu, Między dwiema ławami, w samym karczmy rogu, Między dwiema ławami, w samym karczmy rogu, Zwane pokuciem, kwestarz ksiądz Robak zajmował; 280 Jankiel go tam posadził; widać, że szanował Wysoko Bernardyna, bo skoro dostrzegał Ubytek w jego szklance, natychmiast podbiegał I rozkazał dolewać lipcowego miodu. Słychać, że z Bernardynem znali się za młodu Kiedyś tam w cudzych krajach. Robak często chadzał Nocą do karczmy, tajnie z Żydem się naradzał.” O miodzie pitnym poeta wspomina także podczas uczty z okazji zaręczyn młodych Tadeusza Soplicy i Zosi z rodziny Horeszków w księdze XII Kochajmy się: „Ale goście tymczasem skończyli jeść lody I z zamku na dziedziniec wyszli dla ochłody. Tam włość już kończy ucztę, krążą miodu dzbany, Muzyka już się stroi i wzywa na tany.” Nazwa półtorak odnosi się bezpośrednio do historycznie ustalonego składu i sposobu produkcji miodu pitnego. Zgodnie z tradycyjną recepturą charakter produktu wymaga przestrzegania określonego okresu leżakowania i dojrzewania. Tradycyjny podział miodów pitnych na „półtoraki”, „dwójniaki”, „trójniaki” i „czwórniaki” istnieje w Polsce od wieków i przetrwał w świadomości konsumentów do dziś dnia. Po zakończeniu II wojny światowej zostały podjęte próby prawnego uregulowania tradycyjnego podziału miodów pitnych na cztery kategorie. Ostatecznie podział ten został wprowadzony do polskiego porządku prawnego w roku 1948 ustawą o produkcji win, moszczów winnych i miodów pitnych oraz o obrocie tymi produktami (Dz. U. 1948, nr 58, poz. 462). Zgodnie z art. 15 ust. 2 tejże ustawy półtorakiem może być nazwany tylko miód pitny, wyprodukowany z jednej części objętościowej miodu naturalnego i pół części wody. Tradycyjna terminologia została także potwierdzona w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 grudnia 2004 roku w sprawie szczególnych rodzajów fermentowanych napojów winiarskich oraz szczegółowych wymagań organoleptycznych, fizycznych i chemicznych dla tych napojów (Dz. U. 2004, nr 272, poz. 2696).