Miód Pitny Czwórniak
Miód Pitny Czwórniak
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2005-10-04
  • kategoria Napoje
  • województwo woj. lubelskie

Wygląd:

Klarowny napój fermentowany z brzeczki miodowej.

Kształt:

Opakowania jednostkowe - gąsiorki, kamionki, beczułki.

Rozmiar:

Opakowania różnej pojemności – od 100 ml do kilku litrów

Barwa:

Od złocistej do ciemnobursztynowej.

Konsystencja:

Produkt płynny.

Smak:

Smak wyjątkowy, a zapach przyjemny, miodowy.

Dodatkowe Informacje:

Zróżnicowana zawartość alkoholu i cukru dla różnych typów miodów pitnych stanowi o ich specyficznych cechach organoleptycznych.

Tradycja:

Ponad tysiącletnia tradycja produkcji miodów pitnych w Polsce przyczyniła się do dużego ich zróżnicowania. Rozwój i udoskonalanie produkcji pozwoliły na wykształcenie wielu rodzajów miodów pitnych. Już u zarania dziejów polskiej państwowości można spotkać pierwsze wzmianki o ich produkcji. W 966 roku w zapisach hiszpańskiego dyplomaty, kupca i podróżnika Ibrahima Ibn Jakuba odnotowano, że „w kraju Mieszka I, obok żywności, mięsa, ziemi ornej obfituje miód, a słowińskie wina i upajające napoje zwą się miodami”. W Kronikach Galla Anonima, który opisywał dzieje Polski na przełomie XI i XII wieku, znajdują się także liczne wzmianki o produkcji miodów pitnych. W materiałach źródłowych opisujących tradycję kulinarne Polski w XVII i XVIII wieku znajdują się już nie tylko ogólne wzmianki o miodach pitnych, ale także o ich szczególnych rodzajach. W zależności od metody produkcji, miody dzielono na: „półtoraki”, „dwójniaki”, „trójniaki” i „czwórniaki”. Każda z nich odnosi się do innego typu miodu pitnego - produkowanego z innych proporcji miodu i wody lub soku oraz o różnych okresach leżakowania. Do odnowienia tradycji miodosytnictwa pod koniec XIX i na początku XX wieku duże zasługi można przypisać Teofilowi Ciesielskiemu - związanego z Lwowskim Ośrodkiem Naukowym. Wydana przez niego w roku 1879 książka „Miodosytnictwo – sztuka przerabiania miodu i owoców na napoje” prezentuje w wielu przypadkach proces produkcji i pielęgnacji, a także receptury, które mogą być aktualne do dnia dzisiejszego. Autor w swoim opracowaniu opisuje ówczesne warunki produkcji i wyposażenie miodosytni zlokalizowanych przy prywatnych dworach magnackich i zamożnej szlachty, podaje również wskazówki dotyczące zagadnień technologicznych, pielęgnacji miodów pitnych podczas ich dojrzewania oraz wskazuje na skutki nieprawidłowo prowadzonego procesu produkcji, podając zarazem metody zapobiegania temu oraz usuwania wad. Poza tym zwraca uwagę na różnice w produkcji miodów pitnych czystych i owocowych, a także innych napojów miodowych, jak win owocowo-miodowych oraz piw miodowych, tj. skład recepturowy nastawów, zróżnicowany okres dojrzewania napojów, jak i zawartą w nich ilość alkoholu. Nazwa czwórniak odnosi się zatem bezpośrednio do historycznie ustalonego składu i sposobu produkcji miodu pitnego – jest sama w sobie specyficzna. Zgodnie z tradycyjną staropolską recepturą charakter produktu wymaga przestrzegania określonego okresu leżakowania i dojrzewania. W przypadku Staropolskiego Miodu Pitnego Czwórniaka okres ten wynosi przynamniej 9 miesięcy. Tradycyjny podział miodów pitnych na „półtoraki”, „dwójniaki”, „trójniaki” i „czwórniaki” istnieje w Polsce od wieków i przetrwał w świadomości konsumentów do dziś dnia. Po zakończeniu II wojny światowej zostały podjęte próby prawnego uregulowania tradycyjnego podziału miodów pitnych na cztery kategorie. Ostatecznie podział ten został wprowadzony do polskiego porządku prawnego w roku 1948 ustawą o produkcji win, moszczów winnych i miodów pitnych oraz o obrocie tymi produktami (Dz. U. 1948, nr 58, poz. 462). Zgodnie z art. 15 ust. 5 tejże ustawy czwórniakiem może być nazwany tylko miód pitny, wyprodukowany z jednej części miodu naturalnego i trzech części wody. Tradycyjna terminologia została także potwierdzona w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 grudnia 2004 roku w sprawie szczególnych rodzajów fermentowanych napojów winiarskich oraz szczegółowych wymagań organoleptycznych, fizycznych i chemicznych dla tych napojów (Dz. U. 2004, nr 272, poz. 2696), będącym aktem wykonawczym do ustawy z dnia 22 stycznia 2004 roku o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz. U. 2004, nr 34, poz. 292 z późniejszymi zmianami).