JEDNOLITA PŁATNOŚĆ OBSZAROWA

Podstawy prawne:

a) przepisy krajowe:

ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, z późn. zm.)

wersja ustawy obowiązująca na 2012 r.

zmiany w ustawie obowiązujące od 2013 r.-I

zmiany w ustawie obowiązujące od 2013 r.-II

zmiany w ustawie obowiązujące od 2014 r.

roboczy tekst ujednolicony

b) przepisy wspólnotowe:

rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, z późn. zm.)

rozporządzenie (UE) nr 1310/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające niektóre przepisy przejściowe w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1305/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie środków i ich rozdziału w odniesieniu do roku 2014, a także i zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 oraz rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, (UE) nr 1306/2013 i (UE) nr 1308/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie ich stosowania w roku 2014 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 865)

Do przyznania jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się grunty wykorzystywane rolniczo, tj. grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe (w tym uprawy wierzby do wyplatania) i ogródki przydomowe, oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji.

Zagajniki o krótkiej rotacji tworzą jednolite gatunkowo uprawy drzew z rodzajów brzoza, topola lub wierzba (poza wierzbą do wyplatania) o powierzchni co najmniej 0,1 ha. Warunkiem przyznania jednolitej płatności obszarowej do powierzchni tych upraw jest ponadto dokonywanie zbioru plonu w cyklu nie dłuższym niż: 8 lat w przypadku upraw brzozy i 6 lat w przypadku pozostałych upraw.

Rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do gruntów rolnych będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja danego roku, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i kwalifikujących się do objęcia tą płatnością, jeżeli:

  • posiada w tym dniu działki rolne (minimalna powierzchnia pojedynczej działki rolnej wynosi 0,1 ha) o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;;
  • wszystkie grunty rolne są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (zgodnie z normami) przez rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
  • przestrzega wymogów zasady wzajemnej zgodności przez rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
  • został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W przypadku, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu. Stosownie do art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93, z późn. zm.), posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Płatności bezpośrednie przysługują zatem osobie, która faktycznie użytkuje grunty, utrzymuje je w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (zgodnie z normami) oraz wypełnia wymogi zasady wzajemnej zgodności. Płatności nie są przewidziane dla właścicieli, którzy, dysponując jedynie tytułem własności do gruntu, nie prowadzą na nim działalności rolniczej.

W przypadkuprzekazania gospodarstwa, a więc np. sprzedaży czy dzierżawy, przed 31 maja danego roku, w którym został złożony wniosek o płatność przez przekazującego gospodarstwo, jednolitą płatność obszarową otrzymuje przejmujący gospodarstwo, pod warunkiem, że do dnia 30 czerwca tego roku złoży wniosek o przyznanie płatności na przejęte grunty rolne. Jeżeli przekazanie gospodarstwa nastąpiło po 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o płatność przez przekazującego gospodarstwo, wówczas płatność przysługuje przekazującemu, jeżeli zostaną spełnione warunki do jej przyznania.

W przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do dnia doręczenia decyzji w sprawie jej przyznania, płatność ta przysługuje spadkobiercy, który objął w posiadanie grunty rolne, których dotyczył wniosek o przyznanie płatności i które w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek, były w posiadaniu spadkodawcy albo spadkobiercy. W przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła po doręczeniu skierowanej do niego decyzji w sprawie przyznania płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub płatności do krów i owiec, prawa, które przysługiwałyby spadkodawcy jako stronie postępowania, przysługują jego spadkobiercy.

Stawkę jednolitej płatności obszarowej oblicza się poprzez podzielenie rocznej puli środków finansowych (tzw. krajowa koperta finansowa) przez powierzchnię referencyjną danego kraju. Jeżeli jednak w danym roku, w wyniku zgłoszenia do płatności większej powierzchni niż powierzchnia referencyjna, suma wypłat wynikająca ze złożonych wniosków miałaby przekroczyć roczną kopertę finansową, wówczas, stawkę płatności oblicza się poprzez podzielenie koperty finansowej przez powierzchnię użytków rolnych kwalifikujących się do płatności.

Stawkę jednolitej płatności obszarowej określa corocznie, w drodze rozporządzenia, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w porozumieniu z Ministrem Finansów.