JEDNOLITA PŁATNOŚĆ OBSZAROWA

Podstawa prawna

a) przepisy krajowe: ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.),
b) przepisy wspólnotowe: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.1.2009, str. 16).
link: http://eurlex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2009:030:0016:0099:PL:PDF

Do Jednolitej Płatności Obszarowej zastosowanie ma zasada stopniowego dochodzenia do poziomu płatności bezpośrednich stosowanego w krajach UE-15 (phasing-in). Oznacza to, iż poziom tych płatności, zgodnie z. art. 121 rozporządzenia Rady nr 73/2009, wzrasta corocznie (do momentu osiągnięcia wartości 100%) i począwszy od 2004 r. kształtuje się w sposób następujący: 25%, 30%, 35%, 40%, 50%, 60%, 70%, 80%, 90%, a w 2013 r. wyniesie 100% poziomu płatności stosowanych w Unii Europejskiej na dzień 30 kwietnia 2004 r.
Akredytowaną agencją płatniczą realizującą zadania i kompetencje w zakresie płatności bezpośrednich, w tym realizującą jednolite płatności obszarowe (JPO), jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Do przyznania jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się grunty wykorzystywane rolniczo, tj. grunty orne, uprawy wieloletnie, trwałe użytki zielone, ogródki przydomowe oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.
Rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na grunty rolne będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja danego roku, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego i kwalifikujące się do objęcia tą płatnością, jeżeli:

w tym dniu posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1ha - minimalna powierzchnia pojedynczej działki rolnej w ramach złożonego wniosku wynosi 0,1 ha powierzchni gruntów wykorzystywanych rolniczo

wszystkie grunty rolne są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami) przez rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności

spełnia wymogi wzajemnej zgodności

został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Płatność przyznawana jest na wniosek rolnika, który składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja danego roku w biurze powiatowym ARiMR właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika. Dopuszczalne jest złożenie wniosku w terminie 25 dni kalendarzowych po tym terminie, czyli do dnia 9 czerwca danego roku, jednak za każdy dzień roboczy opóźnienia należna rolnikowi płatność będzie pomniejszana o 1%.
Zmiany do złożonego wniosku o przyznanie płatności, dotyczące sposobu użytkowania ziem lub systemu pomocowego w odniesieniu do poszczególnych działek, rolnicy mogą składać
do dnia 31 maja
(jednakże w przypadku, gdy data ta przypada na dzień wolny od pracy, wówczas możliwe jest złożenie wniosku następnego dnia roboczego po wyznaczonym terminie). Dopuszczalne jest również złożenie zmiany do wniosku
do dnia 9 czerwca
danego roku, jednak zmiana ta spowoduje zmniejszenie kwoty płatności odnoszącej się do powierzchni działek, dla których dokonano zmian lub powierzchni działek dodanych - o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia. Jeżeli przed ww. terminami ARiMR poinformowała rolnika o stwierdzonych nieprawidłowościach we wniosku lub jeśli powiadomiła rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, zmiany do wniosku nie będą uwzględnione w odniesieniu do działek rolnych, w przypadku, których stwierdzono nieprawidłowości.
Korygowanie oczywistych błędów we wniosku pomocowym może być dokonane w każdym momencie po złożeniu tego wniosku, w przypadku ich wykrycia przez właściwe władze.
Wniosek o przyznanie pomocy może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu. Jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie będzie zatwierdzone w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości.
W gospodarstwach, w których wystąpiły nadzwyczajne okoliczności lub przypadki działania siły wyższej, rolnicy, którzy złożą wnioski o przyznanie płatności na rok 2009 w okresie od dnia 16 maja do dnia 9 czerwca danego roku, nie będą mieli obniżanych kwot płatności (naliczanych sankcji) z tytułu złożenia wniosku po terminie, pod warunkiem, że na piśmie poinformują Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności lub wystąpieniu siły wyższej, w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności oraz obowiązkowo dołączą dowody potwierdzające ich wystąpienie.
Płatność przyznawana jest w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie do dyrektora oddziału regionalnego Agencji.
W przypadku przekazania gospodarstwa, a więc np. sprzedaży czy dzierżawy, przed 31 maja danego roku, w którym został złożony wniosek o płatność przez przekazującego gospodarstwo, jednolitą płatność obszarową może otrzymać przejmujący to gospodarstwo, pod warunkiem, że do dnia 30 czerwca tego roku złoży wniosek o przyznanie płatności na przejęte grunty rolne.
Jeżeli przekazanie gospodarstwa nastąpiło po 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o płatność przez przekazującego gospodarstwo, wówczas płatność przysługuje przekazującemu, jeżeli zostaną spełnione warunki do jej przyznania.
W przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do dnia doręczenia decyzji w sprawie jej przyznania, płatność ta przysługuje spadkobiercy, który objął w posiadanie grunty rolne, których dotyczył wniosek o przyznanie płatności, i które w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek były w posiadaniu spadkodawcy albo spadkobiercy.
Stawkę JPO przypadającą na jeden hektar oblicza się poprzez podzielenie rocznej puli środków finansowych określonej w przepisach wspólnotowych dla każdego państwa członkowskiego przez powierzchnię użytków rolnych danego państwa. Powierzchnia ta, wynosząca w przypadku Polski 14 337 tys. ha, jest równa sumie wykorzystywanych rolniczo powierzchni użytków rolnych państwa, które na dzień 30 czerwca 2003 r. utrzymywane były, zgodnie z art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, w dobrej kulturze rolnej. Wykaz działek rolnych, które nie są uprawnione do przyznawania płatności bezpośrednich z uwagi na niespełnienie tego warunku, znajduje się na stronie internetowej ARiMR.
link: http://www.arimr.gov.pl/index.php?id=49&ampampid1=1&ampampid2=0


Jeśli jednak w danym roku, w wyniku zgłoszenia większej powierzchni, niż powierzchnia referencyjna, suma wypłat wynikająca ze złożonych wniosków miałaby przekroczyć roczną kopertę finansową, wówczas, proporcjonalnie do skali przekroczenia – poprzez zastosowanie współczynnika redukcji - stawka płatności podstawowej przysługującej na hektar ulegnie zmniejszeniu.
Stawkę płatności JPO określa corocznie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w porozumieniu z Ministrem Finansów, w drodze rozporządzenia.