Najczęściej zadawane pytania dot. produktów regionalnych i tradycyjnych

Nazwy Pochodzenia, Oznaczenia Geograficzne, Gwarantowane Tradycyjne Specjalności oraz produkty tradycyjne – najczęściej zadawane pytania

Dodatkowe informacje dotyczące nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych, gwarantowanych tradycyjnych specjalności oraz produktów tradycyjnych – kontakt tel.: (22) 623 22 08

? Jak wygląda symbol graficzny Chronionej Nazwy Pochodzenia?

Chroniona Nazwa Pochodzenia

? Co to jest Chronione Oznaczenie Geograficzne?

Chronione Oznaczenie Geograficzne (ang. Protected Geographical Indications – PGI) oznacza nazwę regionu, określonego miejsca lub w wyjątkowych przypadkach kraju, która służy do oznaczenia produktu rolnego lub środka spożywczego:
– pochodzącego z określonego miejsca, regionu lub kraju;
– którego określona jakość, renoma lub inna cecha charakterystyczna w głównej mierze wynika z tego pochodzenia geograficznego; oraz
– którego przynajmniej jeden etap produkcji odbywa się na tym określonym obszarze geograficznym.

? Jak wygląda symbol graficzny Chronionego Oznaczenia Geograficznego?

Chronione Oznaczenie Geograficzne

? Jaka jest różnica między Chronioną Nazwą Pochodzenia a Chronionym Oznaczeniem Geograficznym?

Najważniejsza różnica między tymi dwoma rodzajami oznaczeń polega na sile związku danego produktu z miejscem jego pochodzenia. Chronione Nazwy Pochodzenia stosuje się do produktów bardzo silnie związanych z danym obszarem geograficznym. Aby korzystać z Chronionej Nazwy Pochodzenia zarówno produkcja surowców, jak i wszystkie etapy produkcji muszą się odbywać na danym (zdefiniowanym) obszarze. W przypadku Chronionego Oznaczenia Geograficznego produkt musi być wytwarzany w regionie, którego nazwę nosi, ale w odróżnieniu do Chronionej Nazwy Pochodzenia, przynajmniej jedna z trzech faz produkcji (produkcja, przetwarzanie lub przygotowanie) musi odbywać się na danym obszarze.

? Co to jest Gwarantowana Tradycyjna Specjalność?

Aby produkt mógł zostać zarejestrowany jako Gwarantowana Tradycyjna Specjalność, musi posiadać „specyficzny charakter”, to znaczy cechę lub zespół cech, które wyraźnie odróżniają go od innych, podobnych do niego. Musi być wytwarzany przy użyciu tradycyjnych surowców lub charakteryzować się tradycyjnym składem, lub sposobem produkcji.

Nazwa kwalifikuje się do zarejestrowania jako Gwarantowana Tradycyjna Specjalność, jeżeli opisuje ona określony produkt lub środek spożywczy, który:
– otrzymano z zastosowaniem sposobu produkcji, przetwarzania lub składu odpowiadającego tradycyjnej praktyce (co najmniej 30 lat) w odniesieniu do tego produktu lub środka spożywczego; lub
– został wytworzony z surowców lub składników, które są tradycyjnie stosowane.

Aby nazwa mogła zostać zarejestrowana, jako Gwarantowana Tradycyjna Specjalność musi ona:
– być tradycyjnie stosowana w odniesieniu do określonego produktu; lub
– oznaczać tradycyjny lub specyficzny charakter danego produktu.

? Jak wygląda symbol graficzny Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności?

Gwarantowana Tradycyjna Specjalność

? Czy w każdym kraju symbole graficzne Chronionego Oznaczenia Geograficznego, Chronionej Nazwy Pochodzenia i Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności są takie same?

Symbole graficzne różnią się jedynie tym, że napisy – chronione oznaczenie geograficzne, chroniona nazwa pochodzenia lub gwarantowana tradycyjna specjalność – sporządzone są w języku danego państwa członkowskiego. Przykładowo produkt pochodzący z Wielkiej Brytanii używa napisu „Protected Designation of Origin”, a pochodzący z Włoch „Denominazione d’Origine Protetta”. Wszystkie nazwy w językach narodowych znajdują się na stronie:

http://ec.europa.eu/agriculture/quality/schemes/logos/index_en.htm

? Krok po kroku – czyli jakie działania powinien podjąć i o czym powinien pamiętać producent ubiegający się o rejestrację?

1. Tworząc grupę należy pamiętać, że nazwy pochodzenia oraz oznaczenia geograficzne służą przede wszystkim promocji regionu lub miejsca i podniesieniu ich walorów turystycznych. Dobrze jest zatem, aby jak największa liczba producentów i przetwórców korzystała z ochronnego znaku.

2. W ramach grupy dobrze jest przyjąć regulamin dotyczący utrzymywania jakości produktów noszących chronioną nazwę. Taki regulamin daje podstawę do wzajemnej kontroli przez wszystkich wytwarzających.

3. Szczególną uwagę należy zwrócić na przygotowanie specyfikacji. Im lepiej i dokładniej zostanie ona przygotowana, tym mniejsze zagrożenie, że trzeba będzie ją poprawiać i uzupełniać na żądanie organu krajowego albo Komisji Europejskiej. Uzupełnianie dokumentacji znacznie wydłuża procedurę rejestracji. Dobrze opracowana specyfikacja pozwala także uniknąć sprzeciwu ze strony innych podmiotów.

4. Warunkiem dobrego przygotowania specyfikacji jest w pierwszej kolejności analiza nazwy pod kątem jej tradycyjnego albo regionalnego charakteru. Należy zbadać czy:
– nie stała się ona nazwą rodzajową, jak np. ser tylżycki lub kiełbasa krakowska,
– nie wprowadza konsumentów w błąd,
– można wykazać jej regionalny lub tradycyjny charakter.
Ponadto warto ocenić, czy nie ma innych zainteresowanych do korzystania z nazwy. Jeśli są, należy także ich włączyć w procedurę rejestracji.

5. Jeżeli nazwa zostanie zarejestrowana i grupa jest jedynym podmiotem uprawnionym do korzystania z niej, powinna ona pamiętać o utrzymywaniu jakości produktu, gdyż może to stanowić podstawę odebrania prawa z rejestracji oznaczenia geograficznego, nazwy pochodzenia lub gwarantowanej tradycyjnej specjalności.

6. Grupa, która korzysta z nazwy, powinna badać sytuację na rynku, aby szybko reagować, gdy osoba nieuprawniona korzysta z ich nazwy.

? Do czego uprawnia wpisanie na listę krajowej ochrony tymczasowej?

Zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 2004 r. o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (Dz. U. z 2005 Nr 10, poz. 68) podmiot wytwarzający produkt rolny lub środek spożywczy zgodnie z wymaganiami zawartymi w specyfikacji, ma prawo do używania w obrocie nazwy wpisanej na listę krajowej ochrony tymczasowej.

Nazwy wpisane na listę krajowej ochrony tymczasowej nie mogą być używane w obrocie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli produkty rolne lub środki spożywcze, których one dotyczą, nie spełniają warunków będących podstawą wpisu nazwy na tę listę:
– nawet wtedy, gdy takie użycie nie ma na celu wskazywania pochodzenia geograficznego produktów rolnych i środków spożywczych oraz wtedy, gdy rzeczywiste miejsce wytworzenia produktów rolnych i środków spożywczych jest wskazane;
– nawet przy użyciu wyrażeń „w stylu”, „rodzaju”, „przy użyciu metody”, „tak jak produkowane w”, „imitacja” lub „podobne”;
– w oryginalnym brzmieniu albo w tłumaczeniu;
– z innym mylącym lub fałszywym odniesieniem do miejsca pochodzenia, właściwości lub podstawowych cech produktu na opakowaniu wewnętrznym lub zewnętrznym, w materiale reklamowym lub dokumentach odnoszących się do danego produktu;
– w zakresie innych praktyk mogących wprowadzić w błąd co do prawdziwego pochodzenia produktu.

? Czy krajowa ochrona tymczasowa obowiązuje na obszarze całej Unii Europejskiej?

Krajowa ochrona tymczasowa obowiązuje wyłącznie na terytorium Polski.