Tuszka gołębia rasy Ryś Polski z okolic Proszowic
Tuszka gołębia rasy Ryś Polski z okolic Proszowic
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2013-06-03
  • kategoria Produkty mięsne
  • województwo woj. małopolskie

Wygląd:

Podobny do wyglądu tuszki młodych kurcząt, charakterystyczny dla tuszek gołębi zaliczanych do ras mięsnych.

Kształt:

Głowa odcięta, szyja wygięta do tyłu. Korpus tułowia wysklepiony, osadzony pomiędzy kończynami (udkami), pierś umięśniona.

Rozmiar:

Waga tuszki waha się od 200 g – 500 g.

Barwa:

Skóra jasna lub jasno-szara, w przekroju – jasno-różowa lub jasno-brązowa. Tuszki ze starszych gołębi posiadają ciemniejsze odcienie.

Konsystencja:

Mięso soczyste i kruche.

Smak:

Lekko słodki smak charakterystyczny dla potraw z dziczyzny.

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

Pierwsze informacje potwierdzające pochodzenie Rysia Polskiego pochodzą z końca XIX w. „Gołąb Ryś. Die Luchs-Taube. The polisach Lynx pigeon. Ojczyzną jego całe dawno województwo krakowskie. Jest on gołębiem domowym/strzechowym po wsiach hodowanym (…)” (S. Łodzia-Baranowski, „Projekt do terminologii gołębi polskich”, Lwów 1901). Kolejny opis rasy pochodzi z miesięcznika „HODOWCA DROBIU” nr 1/1900, gdzie autor Antonio Krzyżanowski stwierdza: „Gołąb ten pochodzi z okolic Krakowa, jest bezsprzecznie jednym z najpożyteczniejszych gołębi. Wielkość jego, płodność, troskliwość w wychowaniu młodych, wytrzymałość na wszelkie zmiany powietrza a wreszcie niewybredność w pożywieniu gdyż najchętniej sam po polach żeruje, postawiły go na pierwszym miejscu między gołębiami pożytecznymi nie tylko u naszych ale i zagranicznych hodowców, szczególniej zaś w Niemczech, gdzie bywa setkami rocznie od nas sprowadzany”. Głównym celem chowu Rysia Polskiego w województwie małopolskim jest pozyskanie wysokiej jakości mięsa w okresie późnej wiosny, przed uzyskaniem przez kurczęta wartości ubojowej. W rejonie powiatu proszowickiego chów gołębi odbywa się w gołębnikach z nieograniczonym dostępem do otwartych przestrzeni. Dzięki temu może on pozyskiwać pożywienie z żyznych lessowych pól, łąk i lasów. W gospodarstwach w okresie zimowym gołębie mają nieograniczony dostęp do ziarna pszenicy. Dostatek paszy i ruch na otwartej przestrzeni powoduje, iż tuszki posiadają specyficzne i wyróżniające się walory smakowe oraz wysoką wartość odżywczą. Ponadto tuszki Rysia Polskiego z okolic Proszowic różnią się od wzorca gołębi opasowych większym obwodem piersi, co jest wynikiem specyficznego żywienia opartego o ziarno pszenicy. Przed przyrządzeniem potraw z gołębi należy odpowiednio je przygotować. Według zapisów w książkach kucharskich: „Gołębie powinno się wybierać tylko młode, bo stare są twarde. Poznać je można po białym mięsie na piersiach; stare mają piersi fioletowo sine. Oskubać je ostrożnie, aby się skórka nie rozdarła. Zaraz po zabiciu włożyć do zimnej wody na dwie godziny, a potem oczyścić wnętrzności, wymyć, posolić i obłożywszy plasterkami młodej słoniny, upiec w gorącym piecu, polewając często masłem. Gołębie powinny się piec 30-35 minut. Podać do nich kompot, borówki lub sałatę” (M. Ślężańska, „Kucharz polski. 635 praktycznych przepisów smacznych, tanich, wystawnych obiadów”, Katowice 1932). Chów gołębi opasowych rasy Ryś Polski od niepamiętnych czasów do chwili obecnej realizowany jest zwłaszcza w okolicach miejscowości Lelowie (pow. proszowicki).