Sułkowicka krzonówka
Sułkowicka krzonówka
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2010-12-01
  • kategoria Gotowe dania i potrawy
  • województwo woj. małopolskie

Wygląd:

Jasna, gęsta zupa z osadem z chrzanu. Widoczne kawałki pokrojonych wędlin, mięsa, a także ćwiartki jajka. Całość posypana zieleniną.

Kształt:

Ciecz, przyjmuje postać naczynia.

Rozmiar:

Zależy od użytego naczynia i ilości składników.

Barwa:

Jasno-żółta z widocznymi kawałkami wędliny i kiełbasy.

Konsystencja:

Płynna, ale gęsta i zawiesista.

Smak:

Smak słonawy, ostro-kwaśny. Zapach chrzanowy, mocny, intensywny.

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

Krzonówka (chrzanówka) to tradycyjna zupa wielkanocna gotowana na południu Polski, głównie w Małopolsce, dawniej podawana w świąteczną niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego. Tę jednogarnkową potrawę sporządzano z tradycyjnych wędlin wielkanocnych, które zostawały ze święconki. Nazwa krzonówki pochodzi od jednego ze składników zupy – chrzanu, na który w okolicy Sułkowic dawniej mówiło się „krzan” albo „krzon”. Obecnie wielu mieszkańców tego terenu używa starej nazwy „krzonówka”, zaś młodsze pokolenie na świąteczną zupę mówi „chrzanówka”. Krzonówkę w Sułkowicach gotowano według przepisu przekazywanego ustnie już w XIX wieku. Jej receptura była przekazywana z pokolenia na pokolenie i jest nieodzownym elementem Świąt Wielkanocnych od ponad stu lat. Potwierdzają to mieszkańcy gminy Sułkowice, którzy pamiętają, jak za czasów ich dzieciństwa dziadkowie, a później rodzice przyrządzali krzonówkę. Tradycja mówi, że do jej powstania wykorzystywano wszystkie resztki po śniadaniu wielkanocnym z poświęconych potraw (zarówno wędliny, jak i jajka). Jednak jej trzon stanowi chrzan. W dawnych czasach, kiedy panowała bieda, jarzynę tę można było „ukopać” i pozbierać za darmo na polach. Obfitość tej potrawy zależała od statusu materialnego poszczególnych rodzin, dlatego też czasem sułkowicka krzonówka była uboga, a czasem bardzo bogata w składniki. Krzonówka w okolicach Sułkowic gotowana jest na bazie serwatki, co wyróżnia ją wśród innych chrzanówek gotowanych w Małopolsce. Zastosowanie serwatki do przyrządzania zupy wynikało z zaradności tutejszych gospodyń, które dbały o to, aby w gospodarstwach nic się nie zmarnowało. Tradycję produktu potwierdzają liczne artykuły z prasy lokalnej, gdzie opisana jest stała „obecność” tego sułkowickiego przysmaku na licznych uroczystościach gminnych i powiatowych.