Jabłko z Raciechowic
Jabłko z Raciechowic
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2006-04-24
  • kategoria Warzywa i owoce
  • województwo woj. małopolskie

Wygląd:

Kolor charakterystyczny dla poszczególnych odmian, o dużym znaczeniu wybarwienia, przechodzi od żółtego przez ciemnoczerwony do bordowego. W przekroju miąższ biały lub kremowy o przyjemnym, aromatycznym zapachu i smaku.

Kształt:

Kształt związany z daną odmianą, na co wpływ ma również specyficzny mikroklimat gminy Raciechowice. Kształt większości jabłek – okrągły lub zbliżony do okrągłego, tylko kilka gatunków np. gloster ma kształt podłużny podobny do elipsowatego.

Rozmiar:

W przypadku jabłek występuje ich kalibracja – trzy standardowe kalibracje, mierzone jako średnica jabłka to: + 6,5 cm, 7-7,5 cm, + 7,5 cm (największe okazy mają nawet 12-13 cm średnicy i ważą ok. 0,70 kg).

Barwa:

Kolor większości jabłek deserowych – żółto-czerwony lub bordowo-czerwony. W przekroju – miąższ w kolorze kremowym lub białym.

Konsystencja:

Konsystencja ścisła, po przekrojeniu miąższ soczysty i wilgotny. Jabłka typu jonagold, janagored przy dłuższym leżakowaniu w przechowalni wytwarzają śliską i twardą w dotyku powłokę w celu nawilżenia skórki jabłka – jest to zjawisko naturalne i występuje tylko wtedy, gdy jabłko jest przechowywane w odpowiednich warunkach, co ma wpływ na jego zapach i smak.

Smak:

Smak i zapach w dużej mierze zależą od odmiany i sposobu przechowywania jabłek, w zależności od gatunku jabłka – kilka smaków i zapachów: słodki, słodko-kwaśny, słodko-winny, kwaskowaty, winny, korzenno-winny, kwaśny z korzennym posmakiem, aromatyczny, soczysty.

Dodatkowe Informacje:

Sady jabłoniowe z terenu Raciechowic położone są na obszarze Beskidu Wyspowego. Owoce dojrzewają w ostrzejszym klimacie podgórskim i przez odpowiednie nasłonecznienie na stokach południowych otrzymują swoisty smak i wybarwienie. Wpływ na wyjątkowy smak jabłek z Raciechowic mają duże różnice temperatur pomiędzy nocą a dniem. Ze względu na warunki klimatyczne, które są tu bardzo dobre oraz specyficzny mikroklimat górski, jabłka mają wyjątkowy smak, jędrność i zapach.

Tradycja:

Sadownictwo raciechowickie ma bardzo długą tradycję. Sady na terenie gminy Raciechowice zostały wymienione już w I połowie XIX wieku. W zapisach właściciela dworu Komorniki pana Finka z 1830 roku znajduje się informacja o sprowadzeniu drzew owocowych z Królewca. Najstarsi mieszkańcy gminy pamiętają przekazy swoich dziadków oraz same ogrody z nasadzeniami drzew owocowych w dużych gospodarstwach rolnych. Gospodarstwa takie nazywano „sadami”. W dworach rodzin Bujwidów i Roupertów z Raciechowic i Czasławia grunty były obsadzane drzewkami jabłoni w odmianach Kalinka Czerwona, Kulon, Cezar Wilhelm, Gołąbek oraz Landsberska. Sadzono również wiśnie, grusze, morwy białe i czarne. Pionierzy sadownictwa sadzili pestki owoców jabłek, aby po wyrośnięciu drzewka można je było zaszczepić. Drzewa jabłoni charakteryzowały się bardzo dużą wysokością. Trzeba było wiązać trzy drabiny, aby zebrać owoce. Jabłka wywożono wozami i sprzedawano je w Krakowie, Wieliczce i w Zakopanem. Jabłka z dworów były pakowane pojedynczo w serwetki lub papierki i wysyłane do Wiednia. Część owoców przeznaczono na susz, marmoladę i powidła. W pamiętnikach rodziny Banachów z miejscowości Mierzeń znajdujemy umowy z 1947 roku, kiedy to ówczesny właściciel zamówił 200 sztuk drzewek owocowych. Odmiany drzew jabłoniowych sprzed lat to: Blenhaima, Boskop, Kulon, Gołąbek Sądecki, Zajączek, Zorza Polarna, Kasztelan, Koksa Pomarańczowa, Cesar Wilhelm i Grafsztajn. Intensywne zakładanie sadów rozpoczęło się w latach 50. ubiegłego stulecia i trwa do dzisiaj. W chwili obecnej na terenie gminy Raciechowice znajduje się 1000 hektarów upraw sadowniczych (1 milion 600 tysięcy drzewek), w tym 800 hektarów stanowią same jabłonie, a reszta to owoce miękkie (aronia, agrest, porzeczka czarna i czerwona, a także grusze i śliwy). Obecnie przy każdym raciechowickim gospodarstwie są sadzone jabłonie coraz bardziej nowocześniejszych odmian. Średni zbiór roczny szacuje się na 30 000 ton jabłek.