Rudnicki pieróg jaglany
Rudnicki pieróg jaglany
Produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych
  • w dniu 2009-06-18
  • kategoria Wyroby piekarnicze i cukiernicze
  • województwo woj. lubelskie

Wygląd:

Ciasto z nadzieniem w środku.

Kształt:

Prostokątny.

Rozmiar:

W zależności od wielkości blaszanej formy.

Barwa:

Ciemno brązowe ciasto z nadzieniem koloru słomkowego.

Konsystencja:

Jednolita ziarnista masa.

Smak:

Rudnicki pieróg jaglany jest słodki, o zapachu miodu i mięty.

Dodatkowe Informacje:

Tradycja:

Według słownika etymologicznego języka polskiego Aleksandra Brücknera pieróg to jedyna pozostałość z prasłowiańskiego słowa pir, oznaczającego biesiadę oraz bardziej specyficznie nazwę ciasta obrzędowego, gdyż niegdyś pierogi były pieczone tylko z okazji świąt. Od lat pierogi są lubelską specjalnością kulinarną. Jeden z nich to pieróg z nadzieniem z kaszy jaglanej. Receptura pieroga jaglanego od pokoleń nie uległa zmianie. Wprawdzie obecnie pierogi wypiekane są przeważnie w piekarniach, to nadal wiele gospodyń przygotowuje je w tradycyjnych piecach chlebowych. „…Jeszcze na przełomie XIX i XX wieku codzienne pożywienie mieszkańców wsi lubelskiej było mało urozmaicone. (…) Kasze spożywano najchętniej z sosem grzybowym lub mięsnym, czasem podawano je na słodko (kaszę jaglaną). Pierogi nadziewano kapustą, kaszą gryczaną i serem, kaszą jaglaną, soczewicą, fasolą, serem i ziemniakami oraz specjalnym farszem z uwierconego siemienia lnianego lub konopnego zwanego zwarą. Pierogi w zależności od farszu spożywano ze słoniną lub sosem, tzw. Macką, uszykowanym ze śmietany wymieszanej z serem, jagodami, makiem lub serem zmieszanym z kaszą gryczaną” („Tajemnice tradycyjnych kuchni: Rumunia, Szwajcaria, Węgry, Polska”, Lublin 2000). Zofia Staniszewska w „Zarysie etnograficznym wsi Studzianki” – sąsiadującej z Rudnikiem – wśród wielu potraw wymienia kaszę jaglaną i pierogi jaglane, co świadczy o utrwalonych tradycjach i potwierdza, że mieszkańcy Rudnika spożywali pierogi i zachowali przepisy przekazane im przez rodziców i dziadków. Dawniej pierogi były wypiekane na specjalne okazje. Podawano je na Boże Narodzenie, Wielkanoc, podczas uroczystości rodzinnych takich jak wesela, chrzciny, a także na żniwa oraz dożynki. Pierogi są nadal główną potrawą podawaną podczas festynów, spotkań, konkursów kulinarnych promujących regionalną kuchnię. W swej pracy Z. Staniszewska wspomina, że okoliczni mieszkańcy uprawiali proso, które miało wszechstronne zastosowanie. Z nasion prosa wyrabiano kaszę w stępach. Kaszę przyrządzano ze słoniną, z mlekiem, jako główny składnik pierogów pieczonych i gotowanych. Do dziś jeszcze funkcjonują w Rudniku dwie kaszarnie, które produkują kaszę na użytek własny i mieszkańców okolicznych miejscowości.